Monday, 12 January 2015

Λαϊκισμός, Εκλαϊκευμένης Γνώσης και θεσμική Λειτουργία

Του Τζεφρευ Λεβεττ

Η ανάγκη για την σωστή πληροφόρηση-ενημέρωση όλων μας φαίνεται καθαρά στις μέρες μας. Όταν η πληροφόρηση όμως ξεφεύγει από τον στόχο της ενημέρωσης [αν θέλετε σωστής εκμάθησης] με μισές αλήθειες η με σκοπό την ικανοποίηση προσωπικών συμφερόντων η παίρνει τον οδό της σκόπιμης διαστρέβλωσης τότε έχουμε να κάνουμε με καθαρό λαϊκισμό.

Το αποτέλεσμα είναι η δημιουργία φανατισμών που μας φέρνουν όλο και πιο κοντά στην καταστροφή. Ο λαϊκισμός σήμερα ανανεώνεται έχει νέα φορεσιά και είναι μέρος της καθημερινότητας μας. Εκφράζεται με πολλούς και διαφορετικούς τρόπους και τον συναντάμε παντού: στη μαζική ενημέρωση, στη πολιτική και στην επιστήμη. Αλεξιπτωτιστές της μιζέριας ισχυρίζονται με ζήλο και μας δίνουν υποσχέσεις για μονομερείς ενέργειες που είναι όμως τόσο απαράδεκτες όσο και ανεπίτρεπτες, υπόσχονται ανύπαρκτους παραδείσους, μας τάζουν γενναιόδωρα αυξήσεις στους μισθούς μας χωρίς όμως να υπάρχουν λεφτά, ενώ η ζωή μας συνεχίζει να κυλά ανάμεσα σε success-story και ελλείψεις αντικαρκινικών φαρμάκων.

Αρχίζουμε να καταλαβαίνουμε τα λαϊκιστικά μισολογά τους, τις φρούδες και ανεφάρμοστες υποσχέσεις τους αλλά και τις ιδεολογικές αερολογίες και αναρωτιόμαστε όλο και πιο συχνά, που το πάνε. Είναι σπουδαίο να μάθουμε όχι μόνο τι συμβαίνει σήμερα και που πηγαίνουν τα πράγματα αλλά και πως θα αντιδράσουμε.

Και φτάνουμε στα δύσκολα: στην υποστήριξη του λαϊκισμού από «ψευδό-επιστήμες» που κερδίζουν έδαφος σε αυταρχικά κράτη και σε κοινωνίες με αδύναμη επιστημονική κουλτούρα. Διεθνώς, όπως στην διεθνή αντιμετώπιση του Εμβολα, υπάρχουν προβλήματα: δίνονται αντιφατικές και ανακριβείς πληροφορίες. Παντού αναδύονται σαν μανιτάρια εμπειρογνώμονες [instant experts] που δεν τεκμηριώνουν αυτά που λένε δημιουργώντας αυτό που λέμε ψευδό-επιστήμη. Σε μας επίσης, οι μνημονικές πολιτικές λιτότητας και η αναβαθμισμένη υγεία του πληθυσμού συγκρούονται δίνοντας χώρο στο λαϊκισμό. Λύσεις χρειάζονται φυσικά, όχι όμως να τάζουμε λαγούς με πετραχήλια, ούτε να λαϊκίζουμε.

Φοβάμαι λιγότερο μια λαϊκή δυσαρέσκεια σε μια κοινωνία μειωμένων αποδοχών και χαρατσιών από μια κατάσταση που η ψευδό-επιστήμη έχει πάρει τη θέση συμβουλατόρου. Υπάρχουν λύσεις: ενότητα, ελευθερία από φόβο και ανέχεια καθώς και ευεξία του πληθυσμού που αναδύονται με την ανάπτυξη. Εάν δεν τα καταφέρουμε μόνο άβυσσος μας περιμένει. Στο ξεκίνημα της ΕΚ υποθηκε ότι δεν γίνεται τίποτε χωρίς τον άνθρωπο και τίποτε δεν είναι βιώσιμο χωρίς ανεξαρτήτους θεσμούς. Ανθρώπους υπάρχον δοκιμασμένα και μη όμως οι θεσμοί θυσιαστήκαν στο βωμό της γραφειοκρατίας, του δικομματισμού και της διαφθοράς.

Τότε μένει για εμάς το ερώτημα. Τι πρέπει να κάνουμε όταν ο λαϊκισμός και η ψευδή-επιστήμη αρχίζουν να κυριαρχούν; Πρέπει άραγε και εμείς να λαϊκίσουμε προκειμένου να καταπολεμήσουμε το λαϊκισμό;

Μήπως άραγε χρειάζεται μια εκπομπή στο ΣΚΑΙ που δεν θα μας ενημερώσει μόνο τι σημαίνει ο λαϊκισμός, και με ποιο προσωπείο παρουσιάζεται σήμερα αλλά κυρίως πως θα ξεπεράσουμε το θανάσιμο εναγκαλισμό του. Μιλάω για μια εκπομπή, ενημερωτικού μεν τύπου, αλλά χωρίς μαϊντανούς, ψευδοεπιστήμονες και γυρολόγους λαϊκιστές των ΜΜΕ, που χωρίς ανούσιες αντιπαραθέσεις στο τηλεοπτικό πάνελ, θα παρουσιάσει υπεύθυνα αλλά ΣΟΚΑΡΙΣΤΙΚΑ τη γυμνή αλήθεια: τι σημαίνει ΧΡΕΩΚΠΟΙΑ πρακτικά για ΚΑΘΕ ΠΟΛΙΤΗ

Ζωντανέψτε μια χρεωκοπία στην Οθόνη και δείξτε όσο πιο ρεαλιστικά μπορείτε δραματικές καταστάσεις που πολύ πιθανό θα ζήσουν όλοι, εάν πέσουν θύματα του λαϊκισμού και αποφασίσουν ανεύθυνα.

Καλή χρονιά 2015

ΣΗΜΕΙΩΣΗ: Υπάρχουν φωτεινά παραδείγματα εκλαϊκευμένης γνώσης όπως το πρόσφατο πρόγραμμα στο ΣΚΑΙ πάνω στη γεωλογία του Αιγαίου. Ήταν μια ελκυστική και εκλαϊκευμένη προσέγγιση σε περίπλοκα θέματα.

No comments: