Thursday, 4 September 2014

Πρέπει να γυρίσουμε σελίδα. Επειγόντως

Του Τζεφρευ Λεβετ

Κε Υπουργέ Υγείας, αξιότιμε κε Βοριδη

Όπως γνωρίζετε ως έγκριτος νομικός και ενεργός πολίτης, η πολιτική ηγεσία έχει ευθύνη για την ύπαρξη και επιβίωση του συστήματος διαχείρισης της δημόσιας ζωής περιλαμβανομένης και της δημόσιας υγείας και των ανθρωπίνων πόρων της, ειδικά σε περιόδους κρίσης και ανατροπών Στην Ελληνική Δημόσια Διοίκηση σήμερα, μετά από 40 χρόνια διαπλοκής και ευνοιοκρατίας οι ανθρώπινοι πόροι μπορεί να χωριστούν σε τρεις αδρές κατηγορίες : α] εκείνους, που τοποθετήθηκαν ευνοϊκά σε θέσεις επιρροής και έχουν προσόντα συχνά δυσανάλογα με τις απαιτούμενες ευθύνες, β] εκείνους, που έχουν μεν γνώσεις και σημαντική εμπειρία αλλά δρουν εξαρτώμενοι λίγο ή πολύ από το υπάρχον πολιτικό σύστημα και γ] όσους έχουν μεν τεχνογνωσία και ειδίκευση αλλά είναι ανεξάρτητοι και δεν ανήκουν σε κάποιο πολιτικό χώρο.

Για να αλλάξει η ως άνω κατανομή του ανθρώπινου δυναμικού που ουσιαστικά προκαλεί (κατά την γνώμη μας), και τις στρεβλώσεις στην δημόσια διοίκηση, απαιτείται η διείσδυση στην δημόσια ζωή μιας «επιστημονικής κουλτούρας», σε ευθυγράμμιση με τα πορίσματα των νέων τεχνολογιών διοίκησης που έχουν αναπτυχθεί στις προηγμένες δυτικές χώρες και τώρα στην άπω ανατολή. Το μπόλιασμα της αξιολόγησης των δημόσιων υπηρεσιών με πιο αντικειμενικά – επιστημονικά κριτήρια θα επιδράσει θετικά και θα φέρει οφέλη στη λειτουργία των θεσμών και των υπηρεσιών αλλά και στη διαφάνεια των ενεργειών, εξαναγκάζοντας αυτόν που ζητά εξυπηρετήσεις να κρίνει μόνος του και να αποφασίζει εάν οι προτάσεις του είναι εφαρμόσιμες και με ποιους τρόπους θα προωθήσει τα συμφέροντα του, αποφεύγοντας καταστάσεις που εξοργίζουν το περί δικαίου αίσθημα! Τότε μόνο, η χώρα θα μπορεί να υπάρξει και να κερδίσει στην εποχή της παγκοσμιοποίησης και της γνώσης.

Ο πολύπλοκος τομέας της υγείας στον οποίο έχετε τεθεί επικεφαλής, χρειάζεται ορθολογικές και καλά μελετημένες δράσεις. Πρέπει να βελτιωθούν οι επιδόσεις των μελών της παραπάνω πρώτης κατηγορίας στελεχών, να ενισχυθεί η αυτονομία των μελών της δεύτερης και μεγαλύτερης κατηγορίας και να δοθούν ευκαιρίες για συμμετοχή των ανεξάρτητων ανθρώπων της γνώσης και τη τεχνογνωσίας.


Χωρίς την εμπέδωση στο δημόσιο χώρο της «επιστημονικής κουλτούρας», το άλογο θα συνεχίσει να κουτσαίνει-τρέχοντας πίσω από το κάρο, η τριτοβάθμια εκπαίδευση θα παραμένει εκτός στόχων και τα εκπαιδευτικά ιδρύματα δεν θα παράγουν την σύγχρονη γνώση που έχει ανάγκη η Ελλάδα. Η πολιτική της υγείας δεν θα εξυπηρετεί τον ασθενή, αλλά τους διαπλεκόμενους και θα είναι εκτός τόπου και χρόνου και θα διασύρεται. Ο εμπειρογνώμονας σε κάθε τομέα θα περιορίζετε ασφυκτικά σε ένα δευτεροκλασάτο περιβάλλον και θα αδυνατεί ολοένα και περισσότερο να προσφέρει την γνώση και γνώμη του για την καλύτερη λειτουργία του συστήματος, ενώ οι αλεξιπτωτιστές της εξουσίας και της γνώσης θα αυξάνουν την επιρροή τους.

Στον χώρο της Υγείας ο ασθενής και οι ανάγκες του θα πρέπει να πάρουν κεντρική θέση. Η αποστολή θεσμών, ιδρυμάτων και οργάνων ζωτικής σημασίας στη δημόσια υγεία [ΕΣΔΥ, ΚΕΕΛΠΝΟ, NBPH] θα πρέπει να ενισχυθεί, ενώ η επικυριαρχία της πολιτικής ηγεσίας επάνω τους να μειωθεί. Η προαγωγή της υγείας και η σχετική ενημέρωση του πολίτη απαιτείται να βρίσκονται σε ψηλότερη θέση στην ιεραρχία των στόχων. Αν δεν εξασφαλιστεί χρηματοδότηση για την έρευνα με εξοικονομήσεις από αντιπαραγωγικές δαπάνες και μεταφορά πόρων στην ορθολογική ανάπτυξη του συστήματος υγεία, η πορεία θα είναι δύσκολη. Η επιτυχία θα είναι εξασφαλισμένη όταν εντοπιστούν οι λάθος πολιτικές αποφάσεις και δεν επαναληφθούν. Το υπάρχον ανθρώπινο δυναμικό αν και υψηλού επιπέδου είναι ανεπαρκές και πρέπει να ενισχυθεί. Είναι επιτακτική ανάγκη να αναπτυχθούν αποτελεσματικές διαδικασίες στη διαχείριση κρίσεων και καταστροφών πριν έρθουν τα χειρότερα.

Κύριε Υπουργέ, από την επιφανή θέση σας μπορείτε και ελπίζω να κάνετε, πολλά για τους σκοπούς αυτούς καθώς επίσης και να βοηθήσετε στον ερχομό και στην επικράτηση της «επιστημονικής κουλτούρας» στη διαχείριση των προβλημάτων της υγείας. Η πολιτική μπορεί να παίξει σημαντικό ρόλο στην αντιστροφή της τρέχουσας κατάστασης.

Καθηγητής Τζεφρευ Λεβετ*
E-mail:email: jeffrey.levett@gmail.com



*Διετέλεσε καθηγητής Βιοϊατρικής Τεχνολογίας (ΗΠΑ και Ελλάδα), Διευθυντής Τμήματος Δημογραφίας και Οικονομικών Υγείας (ΗΠΑ), Συντονιστής Ιατρικής Τεχνολογίας σε Διεπιστημονικό Καρδιολογικό Κέντρο (ΗΠΑ), Εμπειρογνώμονας Βιοτεχνολογίας στο Υπουργείο Συντονισμού (Ελλάδα), Υπεύθυνος Ασφάλειας Ασθενών Δικτύου Νοσοκομείων (ΗΠΑ) καθώς και επισκέπτης Καθηγητής και Σύμβουλος Ευρωπαϊκού Κέντρου Ειρήνης και Ανάπτυξης στα Ενωμένα Έθνη. Κατά την περίοδο 1991-1994 διετέλεσε Πρόεδρος της ASPHER (Association of Schools of Public Health in the European Region). Στην Ελλάδα διετέλεσε Καθηγητής Οργάνωσης και Διοίκησης Υπηρεσιών Υγείας στην Εθνική Σχολή Δημόσια Υγεία από το 1984 αναπτύσσοντας το πρόγραμμα σπουδών στο τμήμα Διοίκησης Υπηρεσιών Υγείας. Διετέλεσε Διευθυντής Σπουδών του Μεταπτυχιακού Προγράμματος Διοίκησης Υπηρεσιών Υγείας από το 1994 έως το 1999.

No comments: