Friday, 12 August 2011

SEEBI και Πυρηνικά Απόβλητα. Η Διαρροή

Πάρις Ι.Μ.*
Σενάρια/Short Disaster Story/Δημόσια Υγεία

Γνωρίζουμε ότι πολλές δραστηριότητες που έχουν να κάνουν με ραδιενεργά ή πυρηνικά υλικά παράγουν επίσης ραδιενεργά ή πυρηνικά απόβλητα. Το πρόβλημα είναι μεγάλο γιατί γνωρίζουμε τις επιπτώσεις από τα απόβλητα αυτά στην υγεία του κόσμου, φυσικά για όσο διάστημα το ραδιενεργό ισότοπο που περιέχεται σε αυτά είναι ενεργό και επικίνδυνο. Ανάμεσα τους ξεχωρίζουν τα απόβλητα που προέρχονται από εργοστάσια παραγωγής πυρηνικής ενέργειας. Ο τύπος των ραδιοϊσοτόπων που εμπλέκονται, η ενεργότητα τους, αλλά και ο μεγάλος όγκος είναι τέτοια που αποφασίστηκε να φυλάσσονται, να αποθηκεύονται σε ένα μέρος, για ένα μεγάλο διάστημα μέχρι ωσότου αυτά γίνουν ακίνδυνα για το κοινό και στη συνέχεια να τα πετάξουν.

Δεν φυσικά όλα όμως όλα τα απόβλητα επικίνδυνα και για αυτό χρειάζεται να τα διαχωρίσουν πρώτα και να περιορίσουν ΜΟΝΟ τα επικίνδυνα. Άρχισαν έτσι να τα επεξεργάζονται και να τα διαχειρίζονται κατάλληλα κάτι που έχει να κάνει με μια συνδυασμένη χρησιμοποίηση ραδιολογικών τεχνικών και διαδικασιών. Αυτές εφαρμόζονται και αρχίζουν από τη παραγωγή των απόβλητων την επεξεργασία και χειρισμό και το πακετάρισμα προσωρινή αποθήκευση, μέχρι μεταφορά και απόρριψη. Συνήθως για μεταφορά και απόρριψη χρησιμοποιούνται ειδικά containers. με προστατευτικούς μηχανισμούς εναντίον φυσικών και χημικών πιέσεων κατά των διαδικασιών. Διαφορετικές υπάρχουν απαιτήσεις προστασίας όμως για διαφορετικές υποκατηγορίες απόβλητων.

Σε πολλές ευρωπαϊκές χώρες η πυρηνική ενέργεια καταλαμβάνει σημαντικό κομμάτι της ενεργειακής τους πολιτικής με την εύρεση κατάλληλου χώρου αποθήκευσης να είναι από τις προτεραιότητες. Αυτό γίνεται και στη Γερμανία. Το τελευταίο διάστημα όμως στη χώρα, από τη στιγμή που οι τιμές του πετρελαίου άρχισαν να αναβαίνουν, ανάγκασαν του διαμορφωτές της ενεργειακής πολιτικής τους να προωθήσουν πάλι την πυρηνική ενέργεια. Έτσι τα νέα σχέδια για την κατασκευή πυρηνικών εγκαταστάσεων λόγω των υψηλών τιμών του πετρελαίου αντικατόπτριζαν μια στρατηγική ανάγκη για τη χώρα. Πολλές νέες πυρηνικές εγκαταστάσεις εκτίμησαν ότι χρειάζονται να κτιστούν προκειμένου να λύσουν το ενεργειακό πρόβλημα της Γερμανίας αλλά και ότι πολλοί χώροι για τα απόβλητα τους επίσης χρειάζονται.

Τα προβλήματα όμως με τα απόβλητα αρχίζουν από τη στιγμή, που οι αναγκαίες μεν ενδιάμεσες αποθηκεύσεις για τα υψηλής ενεργότητας απόβλητα, δεν συνιστούν μια μακρόχρονη λύση, επειδή χρειάζονται συνεχή συντήρηση και επίβλεψη, αφού αποθηκεύονται κοντά η πάνω από την επιφάνεια. Αυτό σημαίνει ότι υπάρχει ένα επιπλέον ρίσκο για ατυχήματα όπως συντριβές αεροπλάνων η φωτιές. Αναζητούνται λοιπόν μετά μανίας εναλλακτικοί τρόποι μείωσης των αποβλήτων. Στην Γερμανία ενδιάμεσες αποθήκες βρίσκονται κοντά στα πυρηνικά εργοστάσια και ολόκληρη η δαπάνη που σχετίζεται με τη τελική απόρριψη του πυρηνικού αποβλήτου καταβάλλεται από αυτούς που παράγουν ραδιενεργά απόβλητα.

Μέσα σε αυτό το κλίμα μια επιτροπή της διαχείρισης των ραδιενεργών αποβλήτων προετοιμάζεται να παραδώσει στην κυβέρνηση τις κατάλληλες συμβουλές και οδηγίες πάνω στα πυρηνικά απόβλητα, όταν μια αναφορά φτάνει σε αυτήν για να ανάψει φωτιές. Σε αυτή την αναφορά υποστηρίζεται μια ομάδα φυσικών έχει ανακαλύψει μια τεχνική, έναν τρόπο επιτάχυνσης της ραδιενεργού διάσπασης, που θα μπορούσε να καταστήσει τα πυρηνικά απόβλητα πολύ ευκολότερα να αντιμετωπιστούν. Η νέα τεχνική θα καταστήσει τα πυρηνικά απόβλητα αβλαβή στα χρονοδιαγράμματα ακριβώς μερικών δεκάδων ετών, αντί των χιλιάδων που είναι σήμερα. Η προτεινόμενη τεχνική τους θα μπορούσε επομένως να αποφύγει την ανάγκη να θαφτούν τα πυρηνικά απόβλητα στις βαθιές αποθήκες, μια σημαντικά ακριβή και πολιτικά δύσκολη διαδικασία.

Η ομάδα έκανε την ανακάλυψη κατά τη διάρκεια ενός επιστημονικού πειράματος όταν χρησιμοποιώντας τον επιταχυντή σωματιδίων του πανεπιστημίου παρατήρησε ότι ο ρυθμός των πυρηνικών αντιδράσεων σύντηξης ήταν σημαντικά μεγαλύτερος εάν περιβάλλονταν οι πυρήνες από μεταλλικά πλέγματα παρά εάν παρεμβάλλονταν από μονωτικά, με το φαινόμενο να ενισχύεται στις χαμηλότερες θερμοκρασίες. Έτσι προτάθηκε η ενσωμάτωση των πυρηνικών αποβλήτων σε ένα μέταλλο και την ψύξη τους στις υπερβολικά χαμηλές θερμοκρασίες. Αυτό θα επιταχύνει το ρυθμό διάσπασης των ραδιενεργών υλικών ενδεχομένως θα κόβει τις ημισές ζωές τους κατά έναν παράγοντα 100 ή και περισσότερο.

Αυτό έχει την φυσική εξήγηση τους. Όσο δηλαδή είναι χαμηλότερη θερμοκρασία του μετάλλου τα ελεύθερα ηλεκτρόνια μπορούν να φτάσουν πιο κοντά στους ραδιενεργούς πυρήνες. Αυτά τα ηλεκτρόνια επιταχύνουν τα θετικά φορτισμένα σωματίδια προς τους πυρήνες, με αυτόν τον τρόπο αυξάνοντας τη πιθανότητα των πυρηνικών αντιδράσεων, ή στην αντίθετη περίπτωση, επιταχύνοντας τα μόρια που εκτινάσσονται από τον πυρήνα.

Το θέμα πήρε, όπως ήταν φυσικό, μεγάλες διαστάσεις στην Γερμανία με την επιστημονική κοινότητα να χωρίζεται σε δυο παρατάξεις. Η μια που υπεράσπιζε την εφαρμογή της έλεγε ότι αυτό σημαίνει ότι τα πυρηνικά απόβλητα θα μπορούσαν πιθανώς να αντιμετωπιστούν εξ ολοκλήρου κατά τη διάρκεια ζωής των ανθρώπων που τα παράγουν. "Δεν θα είναι αναγκαίο να το βάλουμε κάτω από τη γη και να αφήσουμε τα εγγόνια των εγγονιών μας και βαλε, να καταβάλουν το τίμημα για το σημερινό υψηλό μας βιοτικό επίπεδό", λενε οι υποστηρικτές. Άλλοι όμως ερευνητές είναι δύσπιστοι και θεωρούν ότι η τεχνική έρχεται σε αντίθεση με καθιερωμένη θεωρία της φυσικής καθώς επίσης και το πείραμα.

Ένας γερμανός πυρηνικός μηχανικός από τους υποστηρικτές της νέας τεχνικής αναγνωρίζει ότι πολλή έρευνα εφαρμοσμένης μηχανικής πρέπει να γίνει προκειμένου να μετατραπεί η ιδέα σε εφαρμογή, Πιστεύει όμως ότι δεν υπάρχει κανένα αξεπέραστο τεχνικό εμπόδιο για να γίνει. Ο ίδιος αυτή την εποχή είναι μέλος μιας ομάδας, που ερευνά το ράδιο- 226, ένα επικίνδυνο συστατικό των ξοδευμένων πυρηνικών καυσίμων με μια ημιζωή 1600 ετών βοηθώντας την στην επινόηση και εφαρμογή των καινοτόμων τεχνικών. Η ομάδα υπολογίζει ότι η χρησιμοποίηση αυτής της τεχνικής θα μπορούσε να μειώσει την σε 100 έτη. Πιστεύουν μάλιστα ότι ο χρόνος ημιζωή θα μπορούσε να μειωθεί μέχρι τα δύο έτη, αξίζοντας να προσπαθήσουν.

Είχε πέσει με πάθος στη μελέτη μιας νέας τεχνικής μεταφοράς των απόβλητων αυτών, όταν ζητήθηκε η βοήθεια του από τη Διεθνή Επιτροπή Ατομικής Ενεργείας στη Βιέννη, προκειμένου να λύσουν ένα παράξενο πρόβλημα. Αυτοί είχαν παραλάβει μια καταγγελία της Green peace πάνω στη μεταφορά απόβλητων στα Βαλκάνια. Πρόκειται για μια έκθεση που είχε στείλει ένας πρώην στρατιώτης του γερμανού στρατού, ο οποίος είχε προβληθεί τη δεκαετία του 90 από το βαλκανικό πολεμικό σύνδρομο και είχε εργαστεί επίσης σε αποστολή των Η.Ε. Σε αυτήν περιγράφει με τη λεπτομέρεια το πώς Κόσσοβο είχε μυστικά σχεδιαστεί να μετατραπεί ώστε να δεχτεί στο έδαφος του πυρηνικά απόβλητα για τις ανάγκες της Γερμανίας. Περιγράφει πως η επικίνδυνη μεταφορά των πυρηνικών αποβλήτων πραγματοποιείτο με την έγκριση μάλιστα του Συμβουλίου Ασφαλείας των Η.Ε, των οποίων τα οχήματα και τα εμπορικά σήματα χρησιμοποιούνταν στα ραδιενεργά απόβλητα σκαφών. Η αναφορά περιγράφει με λεπτομέρειες μια μυστική μεταφορά πυρηνικών αποβλήτων μέσω ενός κομβου μεταφορικών προερχόμενα από γερμανικά πυρηνικά εργοστάσια ταξιδεύοντας αργά από το Gorloben, εκεί που τα απόβλητα αποθηκεύονται προσωρινά, πριν σταλούν σε πιο ασφαλείς προορισμούς –τα ορυχεία του Κοσσόβου.

Πράγματι οι πυρηνικές εγκαταστάσεις απαιτούν και χώρο πυρηνικών αποβλήτων και στη Γερμανία δεν υπάρχει η δυνατότητα για μεγάλους χώρους απόβλητων. Ο μόνη περιοχή που έμεινε διαθέσιμη σαν χώρος απορρίψεων ήταν το Κόσσοβο, όπως και έγινε και αυτό ακριβώς περιγραφόταν στην αναφορά προς την ΙΑΕΑ. Στο επίκεντρο της ήταν όμως μια προειδοποίηση για μια εξελισσόμενη οικολογική καταστροφή που συνδέεται με τα απόβλητα. Υποψίες για τη κατάσταση στο Κόσσοβο υπήρχαν από καιρό ανάμεσα στους περιβαλλοντολογικούς κύκλους αλλά τίποτα συγκεκριμένο δεν είχε προκύψει. H μεταφορά των επικίνδυνων και κερδοφόρων ραδιενεργών φορτίων έχει κρατηθεί μυστική από το γερμανικό κοινό. Με την αναφορά αυτή όμως τα πράγματα άρχισαν να παίρνουν δραματική τροπή από τη στιγμή μάλιστα που εντοπίστηκαν ορυχεία με αποθηκευμένα απόβλητα τα οποία παρουσίαζαν διαρροής ακτινοβολίας, με τη ραδιομόλυνση να έχει εμφανιστεί ήδη μερικό μίλια μακριά από τα ορυχεία.

Η εταιρεία που τα μετέφερε εντοπίστηκε και πιέστηκε να δώσει απάντηση πάνω στα απόβλητα που μετέφερε. Της ζητήθηκε πιο συγκριμένα να δώσει πληροφορίες, να εξηγήσει δηλαδή, πόσο επικίνδυνα ήσαν αυτά. Τότε αυτή έβγαλε μια επιθετική ανακοίνωση κατηγορώντας όλους για δυσφήμιση του έργου της υποστηρίζοντας μάλιστα ότι τα απόβλητα ήταν ΠΟΛΥ ΚΑΛΑ επεξεργασμένα με μια νέα τεχνική, την ψυχρή τεχνική όπως ανάφερε και κατά συνέπεια δεν αποτελούσαν κίνδυνο γι ατ περιβάλλον και έτσι κατάλληλα επεξεργασμένα τα μετέφεραν με τα τραίνα. Σχεδόν ακίνδυνα δηλαδή απόβλητα μετέφερα ισχυριζόταν.

Αυτό ακριβώς ο τελευταίος ισχυρισμός ήταν που θορύβησε την ΙΑΕΑ και την ανάγκασε να ζητήσει την βοήθεια του γερμανού πυρηνικού, να ξεκαθαρίσει δηλαδή τη κατάσταση. Αυτός έπιασε δουλειά αμέσως άρχισε να αναλύει τα μεταφερόμενα απόβλητα και το Σιδηροδρομικό Δίκτυο από το οποίο μεταφέρονταν και δεν άργησε να εντοπίσει ανεξήγητα προβλήματα επικοινωνίας. Μετά από κάποια έρευνα βρήκε ότι όλα αυτά είχαν να κάνουν με τη προβληματική συμπεριφορά του υπολογιστικού συστήματος του Δικτύου. Το σύστημα διεκόπτετο στους σιδηροδρομικούς σταθμούς και σε τμήματα ασφαλείας.

Τότε ήρθε η ιδέα. Ζήτησε και του δόθηκε όλα τα δρομολόγια των βαγονιών που έρχονταν από Γερμανία ‘η συνδέονταν με αυτήν και έλεγξε αυτές τις διακοπές. Βρήκε ότι αυτές οι διακοπές επικοινωνίας συνδέονταν με τις αφίξεις στο σταθμό κάποιων πολύ συγκεκριμένων βαγονιών! Πιο ακρίβεια πριν την άφιξη στους σταθμούς βαγονιών κωδικοποιημένα 236/238 η επικοινωνία διακοπτόταν και τα σύστημα ανίχνευσης ακτινοβολιών έκλειναν. Για τα βαγόνια αυτά και ΜΟΝΟ έκλειναν

Το συμπέρασμα ήταν προφανές. Η διακοπή γινόταν σκόπιμα, προκειμένου να περάσουν ανενόχλητα τα υψηλής ενέργειας απόβλητα αλλά το ερώτημα ήταν ποιος την έκανε; Γιατί κάποιος να διακόπτει άραγε το μηχανισμό ανίχνευσης ακτινοβολιών πριν περάσει από το σταθμό το τραίνο με τα απόβλητα; Ποιος είχε επίσης πρόσβαση στο σύστημα ασφάλειας του Υπολογιστικού δικτύου;

Ενημέρωσε την IAEA και αυτή τον SEEBI*. Τα δεδομένα οδηγούσαν σε τούρκικη εταιρεία που χρηματοδοτούσε το σιδηροδρομικό σύστημα. Όμως ισχυροί δεσμοί της εταιρείας με την Αυστρία θορύβησε κάποιους.

Ο χρηματοδότης που έδρευε στην Κωνσταντινούπολη ήταν στη πραγματικότητα εγκληματική οργάνωση με αυστριακές διασυνδέσεις. Τα μελη της διασπαρμένα σε πολλές χώρες προκειμένου να συναντούνται χωρίς να προκαλούν υποψίες συμμετείχαν σε διάφορα επιστημονικά συνέδρια . Έτσι κανείς δεν μπορούσε να υποπτευτεί ότι άτομα από διαφορετικές χώρες που συμμετείχαν σε αυτές τις επιστημονικές συναντήσεις ήταν στη πραγματικότητα μέλη εγκληματικής οργάνωσης. Αυτή έλεγχε στο πρόγραμμα «πυρηνικό Κόσσοβο» του γερμανικού κράτους. Μετά από την ανάλυση των πληροφοριών πάνω στις αποστολές πυρηνικών αποβλήτων σήμανε πραγματικός συναγερμός.

Αλλά το δράμα συνεχιζόταν στο Κόσσοβο. Στα νοσοκομεία του Kosovo ασθενείς ενώ είχαν αρχίσει να αισθάνεται καλύτερα για ώρες ή ημέρες, και φαίνονταν σχετικά υγιείς, κάνοντας τους ιατρούς να τους αφήσουν, επέστρεφαν στο νοσοκομείο μερικές ώρες ή μέρες αργότερα με νευρολογικά και γαστροεντερικά συμπτώματα όπως κρίσεις, κώμα, σύγχυση, εμετό, και διάρροια. Οι Γιατροί τότε κατάλαβαν ότι επρόκειτο δυστυχώς για συμπτώματα της πρόδρομης φάσης του ARS

Η Green peace δεν έμεινε άπραγη Ζήτησε πιο πολλά στοιχεία από τα νοσοκομεία το Κόσσοβου για τους ντόπιους ασθενείς για προβλήματα στο μυελό τους τραύματα, μολύνσεις, εσωτερική αιμορραγία, και αναιμία και όταν διαπίστωσαν ότι αυτά υπήρχαν αποφάσιζα να δράσουν. Η ραδιενεργές μολύνσεις από ορυχεία στο Κόσσοβο ήταν γεγονός και μάλιστα σοβαρές. Τότε συνειδητοποιήθηκε με τρόμο ότι τα ορυχεία στα οποία τα πυρηνικά απόβλητα αποθηκεύτηκαν δεν είχαν δυστυχώς καμία ασφάλεια. Ήταν στη διάθεση τρομοκρατών..

Ο εφιάλτης για την Ευρώπη μόλις είχε αρχίσει.



* SEEBI, προέρχεται από το South Eastern Europe Bureau of Investigation, Σε αυτό η Ελλάδα έδωσε την προηγμένη τεχνογνωσία της στη καταπολέμηση του οργανωμένου εγκλήματος, προκειμένου να αρχίσει τελικά η οργανωμένη αντιμετώπιση του βαλκανικού οργανωμένου εγκλήματος. Πρόκειται για μία κεντρική υπηρεσία ή παρατηρητήριο του οργανωμένου Βαλκανικού εγκλήματος", η οποία λειτουργεί ως σύμβουλος όλων των ενδιαφερόμενων βαλκανικών κυβερνήσεων. Η υπηρεσία αυτή στελεχώνεται από έμπειρους αναλυτές, όργανα επιβολής του νόμου, εγκληματολόγους, δικαστικούς, εμπειρογνώμονες διεθνών σχέσεων και ειδικούς ΡΒΧ και Υγείας. Το SEEBI αποδεικνύεται πολύ χρήσιμο στον εντοπισμό, τη συλλογή, ανάλυση σχετικών πληροφοριών με το Βαλκανικό έγκλημα και δίνει συμβουλές σε οποίο του ζητήσει. Η βοήθεια προς τις διωκτικές αρχες λόγω της σημαντικότατης εξάπλωσης του ελληνικού τραπεζικού συστήματος στη ΝΑ Ευρώπη αποδεικνύεται πολύ μεγάλη ίσιος στο ζήτημα της μεταφοράς κεφαλαίων των εγκληματικών δραστηριοτήτων, μέσω αυτών χρηματοπιστωτικών ιδρυμάτων.


*Ο Πάρις Ι.Μ. είναι Φυσικός Ιατρικής-Ακτινοφυσικός

No comments: