Saturday, 20 August 2011

Για το "Κορίτσι από τη βάση Bondsteel", η περιέργια ήταν μεγαλύτερη από την προκατάληψη

Της Ιβάνα Γιοβάνοβιτς για τους Southeast European Times στο Βελιγράδι

Η Τάνια Γιάνκοβιτς, 32 ετών, είναι απόφοιτος της Σχολής Πολιτικών Επιστημών του Βελιγραδίου. Ως φοιτήτρια εργάστηκε στο διεθνές κέντρο τύπου στο Μπουγιάνοβατς και κατόπιν ως μεταφράστρια για τις διεθνείς αποστολές στο Κοσσυφοπέδιο, περιλαμβανομένης και της αμερικανικής στρατιωτικής βάσης "Bondsteel" που ήταν η μεγαλύτερη στο Κοσσυφοπέδιο. Από το Κοσσσυφοπέδιο έφυγε το 2004. Η Γιάνκοβιτς, όταν εργαζόταν ως δημοσιογράφος πλήρους απασχόλησης, συνέγραψε το πρώτο της βιβλίο, Το Κορίτσι από τη Βάση Bondsteel, μια αναφορά από το διάστημα της παραμονής της στη στρατιωτική βάση του Κοσσυφοπεδίου "Bondsteel ".



SETimes: Η πρώτη φορά που άρχισες να μιλάς δημόσια για τη στρατιωτική βάση Bondsteel και για τη ζωή σου στη βάση, όταν εργαζόσουν ως δημοσιογράφος για τον ημερήσιο τύπο, ήταν πριν τρία περίπου χρόνια. Υπάρχει κάποιος ιδιαίτερος λόγος που σε έκανε να γράψεις για τη βάση Bondsteel;
Τάνια Γιάνκοβιτς: Ήθελα να απομυθοποιήσω τη βάση Bondsteel γιατί δεν άντεχα να ακούω τόσες θεωρίες συνωμοσίας από ανθρώπους που δεν γνωρίζουν πού βρίσκεται το Bondsteel και το Κοσσυφοπέδιο, ούτε και στο χάρτη ακόμα! Με ενοχλούσε όταν άκουγα ανοησίες ότι υπήρχε φυλακή για τρομοκράτες, εργαστήριο παραγωγής όπλων μαζικής καταστροφής, κέντρο της CIA για την εκπαίδευση κατασκόπων ή ότι το Bondsteel είχε οίκους ανοχής με κοπέλες για τη διασκέδαση των στρατιωτών. Τέτοιες ανοησίες!
Στους συναδέλφους μου από τον τύπο πρότεινα τη σύνταξη ενός ρεπορτάζ για το Bondsteel, ως καθημερινό πρόσθετο. Εισηγήθηκα ότι θα είχε επιτυχία αφού το κέντρο τύπου θα προσέφερε κάτι που δεν το προσέφεραν οι άλλες εφημερίδες. Τότε άρχισα να σκέπτομαι τη συγγραφή ενός βιβλίου για το Bondsteel. Αμέσως μετά από αυτό, σταμάτησα να εργάζομαι πάνω στο ρεπορτάζ για το περιοδικό αφού πήρα την απόφαση να κρατήσω το υλικό για το βιβλίο.
SETimes: Μπορείτε να δώσετε μια περιγραφή της βάσης Bondsteel για τους SETimes;
Γιάνκοβιτς: Η Bondsteel είναι η μεγαλύτερη αμερικανική στρατιωτική βάση στα Βαλκάνια. Βρίσκεται σε απόσταση 5 χιλ από το Ουρόσεβατς, στο δρόμο προς την Πρίστινα. Η βάση μοιάζει σαν μια μικρή πόλη. Ανά πάσα στιγμή, υπήρχαν περίπου 10.000 άνθρωποι στη βάση, κοντά στους επτά με οκτώ χιλιάδες στρατιώτες και δύο χιλιάδες πολίτες οι οιποίοι εργάζονταν για το στρατό. Όταν ξεκίνησαν οι αμερικανικές στρατιωτικές επιχειρήσεις στο Ιράκ και το Αφγανιστάν, ο αριθμός τους στο Κοσσυφοπέδιο μειώθηκε, εξού και η μείωση στον αριθμό του πολιτικού προσωπικού και των μεταφραστών.
SETimes: Όταν φτάσατε στη βάση, το 2001, για να εργαστείτε ως μεταφράστρια ήσασταν νέα. Σας είχε προτείνει κάποιος για τη θέση; Ποιες ικανότητές σας κρίθηκαν ελκυστικές για τη θέση;
Γιάνκοβιτς: Είχα εργαστεί για μια αποστολή του ΟΑΣΕ στο Κοσσυφοπέδιο, σε αντικατάσταση κάποιος φίλης που είχε πάρει άδεια εγκυμοσύνης. Εκεί, συνάντησα υπεύθυνους προσλήψεων οι οποίοι ζητούσαν πολίτες να εργαστούν για τον αμερικανικό στρατό. Μου προσέφεραν δουλειά. Το σκέφτηκα καλά εάν έπρεπε να δεχτώ τη δουλειά, όμως η περιέργια να δω και να μάθω για τη βάση, τη δουλειά των μεταφραστών και των στρατιωτών, τον τρόπο ζωής τους πίσω από τους τοίχους της βάσης, αποδείχθηκε ισχυρότερη από τις προκαταλήψεις μου.
Σε δύο εβδομάδες είχα τελειώσει με τις δοκιμασίες -- το τεστ αγγλικών, τις συνεντεύξεις με το στρατιωτικό προσωπικό ασφαλείας και τις ιατρικές εξετάσεις. Παρεμπιπτόντως, η λίστα αναμονής για τη θέση το διάστημα εκείνο ήταν τόσο μεγάλη που ορισμένοι περίμεναν μέχρι και ένα χρόνο για συνέντευξη. Η θέση ήταν μια από τις καλύτερα αμοιβόμενες θέσεις εργασίας στην περιοχή και δεν απαιτείτο μόρφωση, απλά η επάρκεια στην αγγλική γλώσσα.
photo
Η Γιάνκοβιτς ποζάρει με συναδέλφους της από τη βάση Bondsteel. [Τάνια Γιάνκοβιτς]
SETimes: Η σερβική υπηκοότητα ήταν εμπόδιο ή πλεονέκτημα; Υπήρχαν και άλλοι Σέρβοι;
Jankovic: Πριν, δεν εργαζόταν ούτε ένας Σέρβος για το στρατό. Για τη σερβική γλώσσα, εργάζονταν ως μεταφραστές πολίτες από την πΓΔΜ, ακόμα και το κέντρο διοικητικής επιμέλειας βρισκόταν στα Σκόπια. Το 2001 που ήρθα εγώ, ήμουν η μόνη Σερβίδα.
SETimes: Ποιες ήταν οι συνθήκες στη στρατιωτική βάση όπου ζούσαν οι γυναίκες;
Γιάνκοβιτς: Υπέροχες. Τα είχαμε όλα. Βάση πέντε αστέρων! Τέσσερις γυναίκες μοιράζονταν ένα δωμάτιο. Τα δωμάτια ήταν μεγάλα. Η καθεμιά μας είχε τη δική της γωνία, κρεβάτι και ντουλάπα, είχαμε μεγάλο σαλόνι, τραπέζι και καρέκλες, τηλεόραση, DVD, κλιματιστικό, ψυγείο, καφετιέρα, ακόμα και τοστιέρα. Κάθε κτίριο είχε τέσσερα δωμάτια. Μοιραζόμασταν ένα τεράστιο λουτρό με τις γυναίκες από το κτίριό μας. Το μπάνιο διέθετε ντους και πλήρη εξοπλισμό: τεράστιους καθρέφτες, χώρο για ντύσιμο, σεσουάρ, χώρο για μέικαπ -- πραγματικά ήταν υπέροχο.
SETimes: Θυμάστε τις γυναίκες με τις οποίες συγκατοικούσατε; Έχετε επαφή με καμία από αυτές;
Γιάνκοβιτς: Ασφαλώς! Μια από αυτές είναι η Αρμίντα, με την οποία κάνω κυρίως παρέα. Είναι Αλβανίδα από τα Τίρανα και μετά τη Bondsteel έφυγε για τη Νέα Υόρκη. Την επισκέφτηκα φέτος το χειμώνα στη Νέα Υόρκη. Οι περισσότερες από τις άλλες γυναίκες βρίσκονται κι αυτές στην Αμερική. Όταν άκουσαν ότι θα επισκεπτόμουν τη χώρα, έτρεξαν να με δουν. Περάσαμε και πάλι υπέροχα. Με όσες είχαμε χάσει επαφή, τις ξαναβρήκα και κρατάμε επαφή μέσω του Facebook.
SETimes: Οι φιλίες αυτές είναι απόδειξη ότι η αρμονία και η συνύπαρξη είναι εφικτά πραγματα στο Κοσσυφοπέδιο; Ποιες είναι οι εντυπώσεις σου;
Γιάνκοβιτς: Δυστυχώς, νομίζω ότι είναι η μοναδική περίπτωση. Για χρόνια, οι άνθρωποι στο Κοσσυφοπέδιο δεν ζούσαν μαζί, Σέρβοι και Αλβανοί δεν ζουν μαζί, αλλά δίπλα-δίπλα. Εάν με κάποιο τρόπο βελτιωθεί η οικονομία του Κοσσυφοπεδίου ώστε να μπορέσει να ασχοληθεί περισσότερο με τα κοινά συμφέροντα, ίσως ξεχάσουν τις διαφορές τους και να καταφέρουν κατά κάποιο τρόπο να τα βρουν μεταξύ τους.
Προσωπικά, τα πήγαινα καλά και έκανα παρέα με όλους, και ακόμα καλύτερα με τις Αλβανίδες, τώρα όμως, όταν το καλοσκέφτομαι, ήταν κυρίως Αλβανοί από την Αλβανία και την πΓΔΜ. Με τους Αλβανούς του Κοσσυφοπεδίου ήταν δύσκολο να έχεις κοινωνικές σχέσεις, ίσως να μη με αποδέχτηκαν καθόλου. Το κατανοώ αφού τόσο οι Σέρβοι όσο και οι Αλβανοί είχαν ανθρώπινες απώλειες από την ένοπλη σύρραξη του 1998.
SETimes: Τι είδους σχέσεις είχατε με τους στρατιώτες στη βάση;
Γιάνκοβιτς: Η τεράστια στρατιωτική βάση ήταν αυτό που είχε συναρπάσει τόσο εμένα όσο και τους άνδρες μεταφραστές που ήλθαν στη Bondsteel. Στολές, όπλα, αυτοκίνητα, τζιπάκια, οχήματα Hummer, ελικόπτερα -- πραγματικά, δεν με ενθουσίασαν και πολύ αυτά τα πράγματα.
Ενθουσιάστηκα πολύ όταν είδα ότι οι στρατιώτες μπορούσαν να κάνουν αγορές μέσω του διαδικτύου και ότι μπορούσα να το κάνω και εγώ με τη βοήθειά τους. Με τις πιστωτικές τους κάρτες, και ως προνομιούχος κατηγορία αμερικανών πολιτών, με φορολογικές απαλλαγές, δεν πλήρωναν για τα έξοδα μεταφοράς από τις Ηνωμένες Πολιτείες. Άπολάμβαναν διάφορες μορφές εκπτώσεων. Τους κούραζα με τα αιτήματά μου να παραγγείλουν κάτι και για μένα: γυναικεία εσώρουχα μάρκας Victoria's Secret, καλλυντικά Mac και ντύσιμο από την Guess. Υπήρχαν και ορισμένοι που παραπονέθηκαν, στο τέλος όμως με βοήθησαν όλοι με τις αγορές μου.
photo
Η Γιάνκοβιτς (πρώτη αριστερά) στην προώθηση του βιβλίου της. [Τάνια Γιάνκοβιτς]
SETimes: Υπήρξαν φορές που χρειάστηκε να σε υπερασπιστούν;
Γιάνκοβιτς: Δυστυχώς, ναι! Με υπερασπίστηκαν από τους συμπατριώτες μου! Ήταν μια από τις δυσκολότερες στιγμές μου στο Κοσσυφοπέδιο. Οι Σέρβοι του Στίρπσκε (θύλακας των Σέρβων του Κοσσυφοπεδίου) διαμαρτύρονταν κατά της απόφασης της UNMIK να καταργήσει τη φρουρά τους. Η κατάσταση ήταν εκτός ελέγχου, οι Σέρβοι έκαψαν τον αστυνομικό σταθμό στο Στίρπσκε, επετέθηκαν στους στρατιώτες, οι πέτρες έρχονταν από κάθε κατεύθυνση. Προσπάθησα να προστατέψω τον εαυτό μου λέγοντάς τους να μην πετούν πέτρες προς το μέρος μου γιατί ήμουν "δικιά" τους.
Αγρίεψαν περισσότερο στο άκουσμα των όσων τους είπα, φωνάζοντας ότι ήμουν "πουλημένη" στους Αμερικάνους και ότι θα έπρεπε να ντρέπομαι που δουλεύω για τους εισβολείς. Ήταν τόσο εξοργισμένοι μαζί μου που οι στρατιώτες χρειάστηκε να με κλείσουν σε ένα από τα τεθωρακισμένα οχήματα μέχρι να τελειώσουν όλα. Ήταν φοβερό.
SETimes: Πώς ηταν η σχέση σου με τους Αλβανούς του Κοσσυφοπεδίου;
Γιάνκοβιτς: Μια φορά, πήγα με τη φίλη μου την Αρμίντα σε ένα αλβανικό internet cafe στο Ουρόσεβατς. Εκεί ήταν μόνο Αλβανοί οι οποίοι, στην αρχή, με χαιρέτησαν με καλή διάθεση νομίζοντας ότι ήμουν Αμερικανίδα. Όταν η Αρμίντα τους είπε ότι ήμουν Σερβίδα, της ζήτησαν να μην με ξαναπάει εκεί.

Γιάνκοβιτς
: Δυστυχώς, ο έρωτας αυτός δεν είχε ευχάριστο τέλος. Αυτό όμως δεν αποτελεί εξαίρεση αφού οι γάμοι ανάμεσα στους Σέρβους και τους Αλβανούς είναι σχεδόν ανύπαρκτοι.

SETimes: Τα τοπικά μέσα ενημέρωσης όταν αναφέρονται στο βιβλίο σου, εστιάζουν στον έρωτα του πρωταγωνιστικού χαρακτήρα για μια Αλβανίδα. Παρέμεινε ενωμένο το ζεύγος αυτό;


SETimes: Το βιβλίο σου προσέλκυσε μεγάλο ενδιαφέρον. Ανάμεσα σε αυτούς που παραβρέθηκαν στην εκδήλωση προώθησης του βιβλίου ήταν ο υπουργός Εσωτερικών της Σερβίας και αναπληρωτής πρωθυπουργός Ίβιτσα Ντάσιτς, ο υπουργός αρμόδιος για το Κοσσυφοπέδιο και το Μετόχι Όλιβερ Ιβάνοβιτς και ο πρώην διοικητής της σερβικής χωροφυλακής, ΄Γκόραν Ραντοσάβλιεβιτς Γκούρι. Ήταν η θεματολογία του βιβλίου ή απλώς προσωπικό ενδιαφέρον για εσένα ως συγγραφέας που τράβηξε τόσους ανθρώπους στην εκδήλωση;
Γιάνκοβιτς: Πιθανόν και τα δύο! Άλλωστε, αυτός ήταν και ο λόγος που έγραψα το βιβλίο. Ήθελα να κεντρίσω το ενδιαφέρον των αναγνωστών κυρίως από τη Σερβία, την περιφέρεια, την Ευρώπη και παραπέρα. Να αρχίσουμε να έχουμε διαπροσωπικές σχέσεις σε ένα βαθύτερο επίπεδο γιατί το Κοσσυφοπέδιο είναι κάτι παραπάνω από στατιστικά στοιχεία. Μιλάμε για ανθρώπινα δικαιώματα -- Σέρβοι, Αλβανοί και ξένοι -- κανείς όμως δεν ασχολείται με τους ανθρώπους που ζουν εκεί.
Το παρόν περιεχόμενο ανατέθηκε για τους SETimes.com

1 comment:

Blogger said...

Ever wanted to get free Google+ Circles?
Did you know you can get them AUTOMATICALLY AND TOTALLY FREE by registering on Like 4 Like?