Thursday, 23 June 2011

Ελλάδα, όπως Lehman και... Φουκουσίμα!


Υστερα από αρκετή δόση λοιδορίας για την Ελλάδα και υποτίμησης των απειλών που ενέχει η κρίση για το μέλλον της Ευρώπης και του ευρώ, τα ευρωπαϊκά και διεθνή ΜΜΕ κρούουν τον κώδωνα του κινδύνου. Η «καυτή» εβδομάδα που προηγήθηκε στην Αθήνα, με τις αλυσιδωτές κοινωνικές και πολιτικές εκρήξεις, ανάγκασε τους αναλυτές να ασχοληθούν με την ουσία του προβλήματος και να καλέσουν τις κυβερνήσεις να δώσουν ουσιαστικές και βιώσιμες απαντήσεις. Ποιες, όμως; Αυτό παραμένει ανοιχτό...


Του Γιώργου Παυλόπουλου

Τα «Δεκεμβριανά» του 2008 έφεραν την Ελλάδα να κυριαρχεί στην ειδησεογραφία και τις αναλύσεις των διεθνών ΜΜΕ. Πολλοί εκτιμούσαν τότε -καθώς η παγκόσμια οικονομική κρίση όδευε προς την κορύφωσή της- ότι εκείνη η έκρηξη δεν ήταν παρά μια σκηνή από ταινία προσεχώς, η οποία θα μπορούσε να προβληθεί και σε άλλες ευρωπαϊκές πρωτεύουσες.

Στη διάρκεια του 2009, οι φόβοι τους έδειξαν να μην επαληθεύονται. Όσο για την Ελλάδα, επέστρεψε στις «μέσα σελίδες», αν και με σαφώς αναβαθμισμένη θέση σε σχέση με το παρελθόν. Επρόκειτο, όμως, απλώς για ένα διάλειμμα. Από τις αρχές του 2010, η χώρα μας επανήλθε με δριμύτητα στην πρώτη γραμμή -από την οποία, στον ενάμιση χρόνο που έχει μεσολαβήσει μέχρι σήμερα, δεν έχει φύγει ούτε στιγμή.

Ειδική περίπτωση
Τα αφιερώματα στους «υπερχρεωμένους και τεμπέληδες Έλληνες» ακολουθούνταν (ειδικά στη Γερμανία) από αναλύσεις περί της «χρεοκοπημένης χώρας, η οποία στέκεται όρθια μόνο χάρη στους εταίρους της». Πολλοί ήταν εκείνοι που επέμεναν ότι η Ελλάδα είναι μια ειδική περίπτωση και ως τέτοια πρέπει να αντιμετωπιστεί -ακόμη κι αν αυτό απαιτήσει να συνθλιβούν οι πολίτες της και η χώρα να αποβληθεί από την Ευρωζώνη.

Αρχικά, οι φωνές που επέμεναν εξαρχής ότι το πρόβλημα δεν είναι πρωτίστως οικονομικό αλλά πολιτικό και προειδοποιούσαν ότι το διακύβευμα δεν αφορά μόνο την Ελλάδα αλλά το μέλλον της Ευρωζώνης (όπως, για παράδειγμα, του αρθρογράφου των Financial Times, Βόλφγκανγκ Μίνχαου), αντιμετωπίζονταν περίπου ως γραφικές. Λίγοι πήραν στα σοβαρά ακόμη και το πρωτοσέλιδο του περιοδικού The Economist, το Μάιο του 2010, που παρουσίαζε μία φωτογραφία από επεισόδια στην Αθήνα, συνοδευόμενη από τον τίτλο «Έρχεται σε μια πόλη δίπλα σας; -η Ελλάδα, το ευρώ και το ντόμινο».

Σιγά σιγά, όμως, αυτές οι φωνές άρχισαν να κερδίζουν έδαφος. Μετά δε από τα όσα ζήσαμε την τελευταία εβδομάδα, ελάχιστοι πλέον διατηρούν αυταπάτες: στην κρίση χρέους και πολιτικής που αντιμετωπίζει η Ελλάδα παίζεται το μεγαλύτερο, μέχρι στιγμής, στοίχημα για την Ευρώπη, την Ευρωπαϊκή Ένωση και το κοινό νόμισμα.

«Θα παρασύρει στο χάος την Ε.Ε.»
«Η κρίση στην Ελλάδα θα μπορούσε να παρασύρει στο χάος την Ε.Ε.», τιτλοφορούνταν σχετική ανάλυση της γερμανικής οικονομικής εφημερίδας Handelsblatt, όπου σειρά κορυφαίων οικονομολόγων προειδοποιούσαν για «τις συνέπειες που θα υπάρξουν εάν οι αποφάσεις καθυστερήσουν ή, ακόμη χειρότερα, είναι λανθασμένες». Από την πλευρά της, μια άλλη γερμανική εφημερίδα, η Die Welt, έκανε μια παρακινδυνευμένη σύγκριση: «Με την κρίση χρέους, θα μπορούσε να επαναληφθεί το φαινόμενο της Φουκουσίμα: Πρέπει, άραγε, να φτάσουμε στην τήξη του οικονομικού πυρήνα, προτού η πολιτική αποφασίσει να πράξει το ορθό;». Πιο ήπια, αλλά εξίσου ανήσυχη, η γαλλική le Monde υπογράμμιζε ότι «η οικονομική κατάσταση που επικρατεί στην Ελλάδα βρίσκεται στην καρδιά όλων των ανησυχιών, στην Ευρώπη, το ΔΝΤ, ακόμη και τα διεθνή χρηματιστήρια». Όσο για τη le Figaro, εκτιμούσε ότι «οι Ευρωπαίοι παίζουν με το χρόνο» -δίνοντας, έτσι, έμφαση στις μεγάλες διαφωνίες που υπάρχουν ανάμεσα στο Βερολίνο, το Παρίσι, τη Φρανκφούρτη και τις Βρυξέλλες για τις αποφάσεις που πρέπει να ληφθούν.

Λίγο νοτιότερα, στην Ισπανία, το θερμόμετρο έχει αρχίσει να ανεβαίνει επικίνδυνα, καθώς η χώρα έχει υποδειχθεί από αρκετούς ως το επόμενο θύμα του ντόμινο. Καθώς το επιτόκιο των δεκαετών ομολόγων φλέρταρε, στην προχθεσινή δημοπρασία, με το 6% (διαμορφώθηκε, τελικώς, στο 5,75%), η εφημερίδα El Pais έκρουσε τον κώδωνα του κινδύνου: «Η αβεβαιότητα γύρω από την Ελλάδα εντείνει δραματικά τις πιέσεις γύρω από το ισπανικό χρέος», έγραψε την Πέμπτη, προσθέτοντας ότι «η ελληνική κρίση έχει περάσει τα σύνορα». Πιο γλαφυρός, ασφαλώς, ήταν ο τίτλος της βρετανικής The Guardian, την ίδια μέρα -«Προειδοποίηση για χάος στην Ε.Ε., καθώς η κρίση τυλίγει την Ελλάδα».

Ωμές συγκρίσεις
Την ίδια στιγμή, στην άλλη πλευρά του Ατλαντικού, όπου είναι νωπή ακόμη η εμπειρία του χρηματοπιστωτικού σοκ, οι συγκρίσεις που γίνονται είναι ωμές. «Εκφράζονται φόβοι ότι οι προσπάθειες να υπάρξει αναδιάρθρωση του ελληνικού χρέους θα μπορούσαν να προκαλέσουν χάος στον τραπεζικό κλάδο της Ευρώπης, πυροδοτώντας μια κρίση πανικού στις τάξεις των επενδυτών, ανάλογη με αυτή που παρατηρήθηκε μετά την κατάρρευση της επενδυτικής Lehman Brothers, το 2008», σημείωνε το CNN. Όσο για το Bloomberg, επικαλούνταν τις δηλώσεις του Νιλ Μακίνον, στελέχους της VTB Capital στο Λονδίνο και πρώην αξιωματούχου του βρετανικού υπουργείου Οικονομικών: «Οι πιθανότητες να υπάρξει μια Lehman στην Ευρωζώνη αυξάνονται».

Μετά και από όλα αυτά, είναι προφανές ότι η περίοδος των αυταπατών και των επικοινωνιακών τεχνασμάτων παρήλθε οριστικά. Τώρα, είναι η ώρα των αποφάσεων για τους Ευρωπαίους, μιας και απειλείται να καεί το δικό τους σπίτι...

Προτροπές...
Ελλάδα, σοβαρέψου!

«Προφανώς, ο Παπανδρέου δεν είναι σε θέση να διαχειριστεί μια χώρα που είναι βυθισμένη στο χρέος. Η μοναδική λύση είναι ο σχηματισμός -χωρίς άλλα πισωγυρίσματα- μιας κυβέρνησης εθνικής ενότητας, η οποία θα συνενώσει πολιτικούς και τεχνοκράτες όλων των αποχρώσεων, η οποία θα επαναδιαπραγματευτεί μία συμφωνία με τους ξένους πιστωτές και θα αναλάβει την ευθύνη να την υλοποιήσει. Κάθε περαιτέρω καθυστέρηση θα φέρει τη χώρα πιο κοντά στη χρεοκοπία. Κι αυτή, με τη σειρά της, θα είναι πολιτικά καταστροφική για το συντηρητικό ηγέτη Αντώνη Σαμαρά, πολύ περισσότερο, όμως, για τον ίδιο τον πρωθυπουργό».

Αυτά σημείωναν στο κεντρικό άρθρο του χθεσινού τους φύλλου οι New York Times, αν και γνώριζαν την απόφαση του πρωθυπουργού να προχωρήσει σε ανασχηματισμό και όχι σε κυβέρνηση συνεργασίας. Από την πλευρά τους, οι Financial Times, αφού ξεκαθάριζαν ότι ο Έλληνας πρωθυπουργός «εξακολουθεί να είναι σεβαστός στους διεθνείς κύκλους, έσπευδαν να προσθέσουν: «Ο Παπανδρέου παίζει το παγκόσμιο παιχνίδι του τρόμου», εξηγώντας χαρακτηριστικά: «Τις επόμενες μέρες, θα υποχωρήσουν είτε η Αθήνα είτε οι ξένοι πιστωτές της. Σε διαφορετική περίπτωση, η Ελλάδα θα οδεύσει προς μια άτακτη χρεοκοπία, η οποία θα μπορούσε να πυροδοτήσει χάος στην Ευρωζώνη και τις διεθνείς χρηματαγορές».

IMERISIA

No comments: