Sunday, 22 May 2011

Κίνδυνοι & Ασφάλεια Ιατρικής Τεχνολογίας (Προστασία από Οργανωμένο Έγκλημα και Τρομοκρατία) (E)

Η διεθνής τρομοκρατία, το οργανωμένο έγκλημα, πολιτικές και οικονομικές συγκρούσεις δημιουργούν προκλήσεις για την ασφάλεια ενός σύγχρονου συστήματος υγείας. Η απρόσκοπτη κυκλοφορία στο σύστημα αυτο ιατρικών ως επί το πλείστον πληροφοριών προκαλει όμως μεγάλα προβλήματα ασφάλειας. Ενα σύστημα υγείας περιλαμβάνει και αυστηρές διαδικασίες χρησιμοποίησης των πορων του οπως ειναι η αλληλεπίδραση των υπαλλήλων του με το διαδίκτυο, διαδικασίες πολύ απαραίτητες τόσο για την ασφαλή επικοινωνία του συστήματος με τον εξωτερικό κόσμο όσο και για την αξιοποίηση διαγνωστικών και θεραπευτικών μονάδων υψηλής τεχνολογίας με ειδικευμένο εξοπλισμό. Πολύ κρίσιμες φυσικά περιοχές για ένα σύστημα υγείας που είναι όμως και ιδιαίτερα ευάλωτες

Η μεγαλύτερη ανησυχία μας σήμερα αλλά και κυριότερος σκοπός της έρευνας που έχει γίνει διεθνώς πάνω σε θέματα ασφάλειας σχετικά με τη χρησιμοποιούμενη ιατρική τεχνολογία αφορά τη προστασία του συστήματος υγείας από τις κακόβουλες επιβουλές. Μια προστασία που θα έχει σα σκοπό τελικά να δημιουργεί ένα πλαίσιο ελεύθερης και ασφαλούς λειτουργιάς και αλληλεπίδρασης των πολιτών ή ασθενών με το σύστημα αυτό. Με τη βοήθεια υψηλής τεχνολογίας γνωρίζουμε ότι αναβαθμίζονται τόσο οι διαγνωστικές όσο και οι θεραπευτικές δυνατότητες του νοσοκομειακού συστήματος. Κατά πόσο όμως το προστατεύουμε από τα θανάσιμα καλέσματα της τρομοκρατίας τις άρρωστες υποσχέσεις ενός σαμποτάζ και τους λάγνους εναγκαλισμούς του οργανωμένου εγκλήματος είναι το ερώτημα. Καινοτόμες τεχνολογίες παίρνουν μεν τη θέση των παλιών αλλά τι γίνεται με την πρόληψη των εγκληματικών ενεργειών σε σχέση με αυτό: Αν κρίνω από την εμπειρία που υπάρχει, δυστυχώς όχι και πολλά.

Δεν πάει πολύς καιρός που στις ΗΠΑ καταδικάστηκε προμηθευτής ιατρικού εξοπλισμού, ο όποιος μέσα από ένα καλά μελετημένο σχέδιο, έπειθε ιατρικές μονάδες Λιθοτριψίας να αγοράζουν μεγάλο αριθμό συγκεκριμένων εξαρτημάτων για τον εξοπλισμό τους, τα οποία ομως στη συνέχεια εξαρτήματα "προσφερόταν" σαν πλεονάζον "υλικό" να αγοράσει και να τους απαλλάξει όπως τους έλεγε το νοσοκομείο τους από τη περιττή παρουσία τους. Σε καλές τιμές διατυμπανιζε επισης. Δυστυχώς κανείς δεν είχε τότε αντιληφτεί ότι ο εν λόγω ιατρικός προμηθευτής δεν ενδιαφερόταν να απαλλάξει το συγκεκριμενο νοσοκομείο από ένα περιττό οικονομικό βάρος αλλά μεθόδευε ωστε υπουλα να αγορασει τα εξαρτημάτα αυτα μετονομασμενα ομως απο τους συνεργατες του μεσα στο νοσοκομειο αυτο σε απλα ηλεκτρολογικα εξαρτηματα (electrical parts) προκειμένου να μπορεσει να τα ξαναπουλήσει. Ακόμα δε πήγαινε καθόλου στο μυαλό τους ότι αυτά τα εξαρτήματα χρησίμευαν όχι μόνο σε ιατρικά μηχανήματα στις μονάδες Λιθοτριψίας αλλά και σαν εξαρτήματα στην κατασκευή ΠΥΡΗΝΙΚΗΣ ΒΟΜΒΑΣ. Όσο εκπληκτικό και να ακούγεται αυτό είναι πραγματικότητα. Το εγκληματικό μυαλό του ιατρικού αντιπρόσωπου είχε συλλάβει σχέδιο πώλησης απαγορευμένων εξαρτημάτων σε τρίτες χώρες όπως η Λιβύη και η Βόρειος Κορέα, τα οποία εξαρτήματα αφού θα τα προμηθευόταν από διάφορα νοσοκομεία, σαν πλεονάζον υλικό, θα τα μετονόμαζε σε απλά ηλεκτρικά ανταλλακτικά προκειμένου τα εξαγάγει σε αυτές τις ανεπιθύμητες χώρες. Ευτυχώς που τον αντιλήφτηκαν οι αμερικανικές αρχές και τον συλλάβανε.

Το εγκληματικό αυτό περιστατικό που κατεγρέφη σε σύστημα υγείας δεν ήταν δυστυχώς το μόνο που απασχόλησε αρχές ασφαλείας. Το ερώτημα πια που υπάρχει είναι με ποιο τρόπο θα προστατευτεί το σύστημα υγείας, από τετοιο εγκληματικό «ενδιαφέρον» που αναφέραμε, και με ποιο τρόπο θα επιτευχτεί μια γρήγορη αποτελεσματική συνολική αντιμετώπιση των κρίσεων που φέρνει η εφαρμογή της καινοτόμου τεχνολογίες. Οι νέες λύσεις ασφαλείας για τα δίκτυα υγείας, τις νοσοκομειακές εγκαταστάσεις, τις διάφορες μονάδες περιθάλψεως και υπηρεσίες δημόσιας υγείας αλλά και τα συστήματα παροχής εξωτερικών υπηρεσιών απαιτούν μια γενναιόδωρη χρηματοδότηση της έρευνας στον τομέα της ασφάλειας τους. Εξίσου σημαντική είναι η σωστή στελέχωση του συστήματος υγείας με σχετικούς ειδικούς και τεχνικά μέσα. Με τη τεχνογνωσία στο τομέα της ασφαλείας που έχει αποκτηθεί κατά τη προετοιμασία της Ελλάδας να διεξάγει ασφαλείς Ολυμπιακούς αγώνες, την διεθνή συνεργασία που υπάρχει στην ανταλλαγή εγκληματικών πληροφοριών και απαλλαγμένοι από κοινωνικές αγκυλώσεις θα μπορέσουμε τελικά να προστατεύουμε τον ανυπεράσπιστο σε πολλά σημεία ασθενή/χρήστη του συστήματος υγείας της χώρας. Στα πλεονεκτήματα από τη ενίσχυση της ασφαλείας του συστήματος υψηλής τεχνολογίας εξοπλισμό περιλαμβάνονται:

• Η απόκτηση καλής γνώσης στην τεχνολογία μικροσυστημάτων, στις οπτικές τεχνολογίες, και στις δικτυακές τεχνικές. Επίσης απόκτηση γνώσεων πάνω στις πολύπλοκες παραμέτρους ασφαλείας των ιατρικών εγκαταστάσεων, της εφαρμοζόμενης βιοτεχνολογίας αιχμής και της τεχνολογίας αισθητήρων.
• Η δημιουργία ενός διαφοροποιημένου ερευνητικού τοπίου, το οποίο με επίκεντρο την ασφάλεια των ιατρικών μονάδων υψηλής τεχνολογίας δίνει τη δυνατότητα ανάπτυξης του τόσο αναγκαίου αλλά και μη ιατρικού ή διάφορου προσωπικού παροχής υπηρεσιών.
• Η καθιέρωση υψηλών πρότυπων ασφάλειας: Η ανάγκη για υψηλού επίπεδου ασφάλεια θα επιτρέψει την αποφυγή επικίνδυνων συμβάντων και ατυχημάτων (όπως είναι η ασφάλεια των νοσοκομειακών μονάδων και ο χρησιμοποιούμενος εξοπλισμός).

Η φιλοσοφία πίσω από την εφαρμογή τεχνικών ασφάλειας προκειμένου να θωρακίσουμε την ιατρική τεχνολογία από κακόβουλες απειλές έχει στο επίκεντρο την προστασία της ελευθερίας κινήσεων και αλληλεπίδρασης του κάθε ασθενή με το σύστημα υγείας. Ανάμεσα στα θέματα ασφάλειας ΥΨΗΛΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΙΑΤΡΙΚΟΥ ΕΞΟΠΛΙΣΜΟΥ που αναμένουμε να κερδίσουμε είναι:

• Η προστασία του συστήματος υψηλής τεχνολογίας από κινδύνους και ικανότητα η δυνατότητα ταχείας αντίδρασης μας: Η βελτιωμένη τεχνολογία ασφάλειας και διαδικασίες διαλειτουργικότητας μαζί με τη διάδοση της πολιτικής ασφάλειας, ανάμεσα στον εργαζόμενο πληθυσμό το συστήματος θα βοηθείται από τη τεχνολογία και αποτελεσματικές λύσεις.
• Η δημιουργία ενός πολύ συγκεκριμένου και αυστηρού λειτουργικού πλαισίου ασφάλειας μέσα στο οποίο θα εργάζονται όλοι οι ενδιαφερόμενοι ιατροί προσωπικό διοίκηση τεχνικοί κλπ
• Εφαρμογή μεγαλύτερων Απαιτήσεων ασφάλειας κατά η προμήθεια των συστημάτων άλλα και κατά τη λειτουργία τους ν.
• Ενίσχυση των εθνικών απαιτήσεων ασφάλειας σε προμήθεια υψηλής τεχνολογίας εξοπλισμό: Συμμόρφωση του εθνικού συστήματος προμηθειών με τις στρατηγικές ασφάλειας.
• Απόκτηση στοχευόμενης τεχνογνωσίας: Η χρήση προηγμένης τεχνολογίας από διάφορους άλλους πολιτικούς και στρατιωτικούς τομείς για ενσωμάτωση τους σε διαδικασίες ασφάλειας.
Αύξηση των συνεργασιών: Ανάπτυξη κοινών λύσεων ασφαλείας τόσο σε κυβέρνηση όσο και σε ιδιώτες χρήστες του συστήματος. Χρησιμοποίηση των δυνατοτήτων που υπάρχουν σε ευρωπαϊκό επίπεδο. Συνεργασία ανάμεσα σε ειδικούς ασφάλειας και σε νοσοκομειακά εργαζόμενους.

Οι διαδικασίες ασφάλειας που απαιτούνται κατά παραλαβή του προηγμένου εξοπλισμού δεν αρκούν από μόνες τους για τη προστασία του νοσοκομειακού περιβάλλοντος. Για τη καθημερινή λειτουργία ενός νοσοκομειακού εργαστηρίου για παράδειγμα απαιτούνται διάφορα παρασκευάσματα και αντιδραστήρια κα. Οι επιπτώσεις από την έλλειψη «εξωτερικών» διαδικασιών ασφαλείας σε τέτοια συστήματα προμήθειας στα εργαστήρια και στους ασθενείς τελικά μπορεί να είναι μεγάλες. Ένα τέτοιο πρόβλημα ΕΛΛΕΙΨΗΣ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ σε πολυδιαφημισμένο ευρωπαϊκό αεροδρόμιο, σε χώρα μάλιστα που εθεωρείτο πρωτοπόρος σε θέματα ασφαλείας, έβγαλε στην επιφάνεια τραγικές η εγκληματικές ελλείψεις στις διαδικασίες μεταφοράς εμπορευμάτων στο αεροδρόμιο, ελλείψεις που είχαν όπως αποδιώχθηκε δραματικές επιπτώσεις στην Ελλάδα και ιδιαίτερα σε ασθενείς
Το δυσάρεστο γεγονός αφορούσε τη διακίνηση ραδιενεργών φαρμάκων που είχαν παραγγελθεί από ελληνικά νοσοκομεία, τα οποία ραδιοφαρμακα εξαφανιστήκαν, όμως έλεγαν οι πρώτες ημιεπίσημες εξηγήσεις εκείνες τις στιγμές, από το αεροπλάνο με το οποίο μεταφέρονταν στην Ελλάδα και ευρισκόταν εν πτήση προς την Αθήνας.

Εγκληματική ή τρομοκρατική ενέργεια, αμέλεια ή σκόπιμη απόρριψη των ραδιενεργών από το αεροπλάνο. Δεν μάθαμε ποτέ τι πραγματικά συνέβη πάρα μονό μετά από κάποιο διάστημα κάποιες αστείες και επιστημονικά αστήρικτες εξηγήσεις δόθηκαν τότε από τις αρχές του εκεί αεροδρομίου αλλά και από κάποιες εθνικές ευρωπαϊκές αρχές ασφάλειας Όμως το πρόβλημα που είχε δημιουργήσει ήταν ήδη πολύ μεγάλο για τα νοσοκομεία μας. Υπήρχαν καρκινοπαθείς που περίμεναν το ραδιενεργό φάρμακο για θεραπεία τους και δεν το πήραν, ενώ άλλοι ασθενείς περίμεναν επίσης άλλο φάρμακο για να κάνουν μια πολύ κρίσιμη και ειδική διαγνωστική εξέταση της ασθένειας τους και που επίσης δεν το πήραν, με δραματικές επιπτώσεις και στις δυο περιπτώσεις για την υγεία τους.
Με αφορμή εκείνο το δυσάρεστο περιστατικό πιστεύαμε ότι την Ευρώπη θα είχε φροντίσει για την ασφάλεια των αεροδρομίων τους και των μεταφορών, άλλα όπως φαίνεται από το επεισόδιο στο αεροδρόμιο, δυστυχώς κάτι τέτοιο δεν έχει γίνει, όπως αποδείχθηκε από την εμφάνιση δυστυχώς και δεύτερου περιστατικού εξαφάνισης ραδιενεργών. Εφαρμογή επιπλέον τεχνικών ασφάλειας όχι μονό από την Ελλάδα αλλά και από άλλες ευρωπαϊκές χώρες θα βοηθήσει πολύ το σύστημα υγείας της όπως είναι:

Εφαρμογή καινοτόμων τεχνολογιών στην ασφάλεια των πολιτών: Η Ελλάδα δεν έχει αποκτήσει την απαραίτητη πολιτική ασφάλειας από ερευνητικά προγράμματα τα οποία θα επιτρέπουν τη χρήση των τεχνολογιών στην καθημερινή νοσοκομειακή πρακτική.
Εξάλειψη της παρωχημένης Ασφάλειας: Ορισμένα τμήματα στο τομέα ασφαλείας της τεχνολογίας στα νοσοκομεία είναι παρωχημένα και με τις υπογραφόμενες συμβάσεις να μην συμπεριλαμβάνουν καινοτόμες πρακτικές.
Αντιμετώπιση της έλλειψης συντονισμού: οι εθνικές πλατφόρμες ασφάλειας σε θέματα που φέρνουν τους αναμιγνυόμενους από την έρευνα, τα νοσοκομεία, τον ιδρωτικό τομέα και τους κρατικούς φορείς δεν είναι ικανοποιητική.
Ενίσχυση της συνεργασία στον τομέα της έρευνας: Η έλλειψη συνεργασίας στην έρευνα της ασφάλειας μεταξύ των υπουργείων και άλλων ερευνητικών ιδρυμάτων του δημόσιου και του ιδιωτικού τομέα πρέπει να αναπτυχτεί και ενισχυθεί .
Αντιμετώπιση του κατακερματισμένης τοπίου ευθύνης: Ένα τοπίου ετερογενής επιστημονικής σύνθεσης και ημικαταρτιστων χρηστών με φανερή την έλλειψη ειδικών στην ασφάλεια ιατρικής τεχνολογίας.

Η έρευνα για απειλές στο σύστημα υγείας δεν είναι καθόλου εύκολη υπόθεση. Από τους κυριότερους σκοπούς της θα πρέπει να είναι η επαρκής προστασία των εγκληματικού ενδιαφέροντος πληροφοριών που μεταφέρονται μέσα από αυτό. Όταν το σύστημα προστασίας των απορρήτων είναι απαράδεκτα χαλαρό, η ροή των πληροφοριών για πρόσβαση σε εγκληματικών στοιχείων γίνεται ανεμπόδιστη. Όταν από την άλλη η ασφάλεια είναι πολύ αυστηρή τα ευρήματα από τις έρευνες μας δεν έχουν πολύ βαθιές επιπτώσεις,
Η ανάγκη για θέσπιση διαδικασιών ασφαλείας μπορεί να προσπίπτει σε θεμελιώδη δικαιώματα ή κοινωνικά ταμπού. Για το λόγο αυτό θα πρέπει να υπάρχει κοινωνικά έγκριση σε ότι κάνουμε. Η έλλειψη διαφάνειας όσον αφορά τις σχεδιαζόμενες δραστηριότητες και οι επιπτώσεις των νέων τεχνολογιών μπορεί να οδηγήσει σε άσχημη και απρόβλεπτη αντίδραση του κοινού. Επίσης υπάρχει ανάγκη για συγκεκριμένη έρευνα η οποία θα εντοπίζει πιθανές αρνητικές επιπτώσεις στα ατομικά δικαιώματα και ελευθερίες των ασθενών που θα αλληλεπιδρούν με το σύστημα.

Η έρευνα για την ασφάλεια ιατρικής τεχνολογίας θα πρέπει να χρηματοδοτείται σε στοχοθετημένη βάση και σε εθνικό επίπεδο σε τομείς όπως οι τεχνολογίες μετάδοσης ιατρικών πληροφοριών και νοσοκομειακής επικοινωνίας, της τεχνολογίας των θεραπευτικών και διαγνωστικών εξοπλισμών, ιατρική πληροφορική, τα χρηματοδοτούμενα ερευνητικά πρωτόκολλα, τη βιοτεχνολογία, τις τομεακές συγκρούσεις τις εξωτερικές συνεργασίες την ασφάλεια των νοσοκομειακών προμηθευτών.: Τα ερευνητικά θέματα τα οποία εντοπιστήκαν πιο πάνω και αφορούν την ασφάλεια της ιατρικής τεχνολογίας και τα οποία θα μας απασχολήσουν τόσο σε ευρωπαϊκό όσο και σε εθνικό πλαίσιο και περιστρέφονται γύρω από τους ακόλουθους στόχους:

• Η βελτιστοποίηση της ασφάλειας και της προστασίας των διασυνδεδεμένων συστημάτων, την ασφάλεια των νοσοκομειακών υποδομών και των υπηρεσιών δημόσιας υγείας,
• Η προστασία έναντι στη τρομοκρατία και τα ιατρικά ατυχήματα, στα οποία ενέχονται βιολογικές, χημικές και άλλες ουσίες,
• Βελτίωση της εντοπισμού εξωτερικών απαλών και της διαχείρισης κρίσεων,
• Η ολοκλήρωση και η διαλειτουργικότητα των τεχνολογικών συστημάτων και των διαδικασιών επικοινωνίας,
• Η σύνδεση των χωρικών δεδομένων μεταξύ κλινικών, εργαστηριακών τομέων και των διοικητικών υπηρεσιών,
• Βελτίωση της κατάστασης της υπαλληλικής ευαισθητοποίησης και της υπηρεσιακής κουλτούρας ασφάλειας,
• Αποκατάσταση της νοσοκομειακής ασφάλειας σε περιπτώσεις κρίσεων,
• Αιτιώδης έρευνα σε τομείς όπως της εγκληματικές προσεγγίσεις και τρωτότητα συστημάτων.

Η ελληνική κυβέρνηση λοιπόν θα πρέπει να οργανώσει την έρευνα σε πολυκλαδικό πλαίσιο συνεργασίας στο οποίο οι ερευνητές από τον τομέα της μηχανικής, των φυσικών επιστημών, των κοινωνικών και ανθρωπιστικών επιστημών θα αναπτύξουν κοινές λύσεις σε θέματα ασφάλειας της Υψηλής Ιατρικής τεχνολογίας . Είναι σημαντικό να πούμε ότι σε αυτά τα πλαίσια συνεργασίας θα περιλαμβάνονται επίσης τα πρόσωπα που θα χρησιμοποιούν και εφαρμόσουν τα πορίσματα τους. Εδώ ο ιδιωτικός και ο δημόσιος τομέας θα πρέπει να συνεργαστούν αρμονικά και στενά μεταξύ τους..

1 comment:

Nuclear & Radiological Disasters said...

Επεξεργασία από το Φάκελο “Πυρηνικές & Ραδιολογικές Καταστροφές 2004 II”, Αναδημοσίευση