Thursday, 2 July 2009

Πόλεις στο χείλος της αβύσσου

Η οικονομική κρίση πλήττει και τα ταμεία των δήμων στις ΗΠΑ. Η πόλη του Σικάγου αντιμετωπίζει προβλήματα επιβίωσης. Το Νοέμβριο, η πόλη ψήφισε προϋπολογισμό με έλλειμμα 469 εκατ. δολαρίων, ενώ τους τέσσερις πρώτους μήνες του 2009, το χάσμα αυτό διευρύνθηκε περαιτέρω κατά 96 εκατ. δολάρια επιπλέον. Πρόσφατη έκθεση του ινστιτούτου Pew εξέτασε 13 πόλεις των ΗΠΑ και τον τρόπο, με τον οποίο αντιμετωπίζουν τα ελλείμματά τους. 12 από τις 13 πόλεις εμφάνιζαν ελλειμματικούς προϋπολογισμούς, χάρη στην υποχώρηση των εσόδων από τους φόρους ακινήτων, τα δημοτικά τέλη, την αυξημένη ανεργία και τη μείωση των υπόλοιπων εσόδων. Η κατάθεση του προϋπολογισμού, αυτός ο ετήσιος πονοκέφαλος των δημάρχων, έχει γίνει ακόμη πιο δυσχερής στην παρούσα αρνητική οικονομική συγκυρία.

Οι περισσότερες πόλεις καταφεύγουν σε μείωση των προσφερόμενων υπηρεσιών και σε πάγωμα αποδοχών για τους υπαλλήλους τους. Τα έξοδα μισθοδοσίας και υγειονομικής περίθαλψης αποτελούν, άλλωστε το μεγαλύτερο μέρος των εξόδων των πόλεων αφορούν την κάλυψη αυτών ακριβώς των δαπανών. Ο δήμαρχος του Σικάγου, Ρίτσαρντ Ντέιλι πρότεινε πρόσφατα να τεθούν σε υποχρεωτική άδεια άνευ αποδοχών 16 ημερών οι 3.600 εργαζόμενοι του δήμου, που δεν ανήκουν στο σωματείο. Η Νέα Υόρκη, από τη μεριά της, ετοιμάζεται να καταργήσει 3.800 θέσεις εργασίας στο δήμο και η Ατλάντα επιβάλει 36ωρο εβδομαδιαίας εργασίας στους υπαλλήλους της, συμπεριλαμβανομένων και των αστυνομικών.

Στο Σικάγο, ο δήμαρχος Ντέιλι ζήτησε από τους εργαζόμενους, μέλη του σωματείου, να υποχωρήσουν σε καίρια ζητήματα των μισθολογικών διεκδικήσεών τους. Το σωματείο, όμως, αρνείται να ακολουθήσει τις συστάσεις του δημάρχου. Οι δημοτικοί υπάλληλοι στο Σικάγο ζητούν δέσμευση από τη δημαρχία ότι εάν αποδεχθούν τις προτάσεις του κ. Ντέιλι, δεν θα αντιμετωπίσουν απολύσεις. Ο δήμαρχος του Λος Άντζελες Αντόνιο Βιλαραϊγόσα έχει ζητήσει την απόλυση 1.200 δημοτικών υπαλλήλων, για να αντιμετωπίσει το έλλειμμα των 529 εκατ. δολαρίων της πόλης. Υποχωρήσεις από μέρους των σωματείων είναι επίσης αναγκαίες για τη μείωση των συνταξιοδοτικών και υγειονομικών δαπανών. Τέτοιες συμφωνίες, όμως, είναι παραδοσιακά πολύ δύσκολο να επιτευχθούν. Τα ελλιπώς χρηματοδοτημένα συνταξιοδοτικά ταμεία απειλούν πολλές πόλεις. Η Φιλαδέλφεια, για παράδειγμα, ζητά από τους νεοπροσληφθέντες μεγαλύτερη συμμετοχή στα συνταξιοδοτικά τους προγράμματα.Το Κάνσας Σίτι ελπίζει να περιορίσει τις υγειονομικές δαπάνες, μέσω αυξημένων εργατικών εισφορών. Η έκθεση του ινστιτούτου Pew μελέτησε επίσης τον τρόπο, με τον οποίο οι πόλεις εξασφαλίζουν έσοδα. Πολλές από αυτές, όπως η Βοστώνη, δεν έχουν το νομοθετικό δικαίωμα να επιβάλουν νέους φόρους και εξαρτώνται έτσι από τα κεφάλαια της πολιτείας. Η Νέα Υόρκη απαιτεί τη σύμφωνη γνώμη της πολιτειακής νομοθετικής εξουσίας, για να θεσπίσει νέους φόρους. Ακόμη και πόλεις, που διαθέτουν ευλυγισία στην επιβολή φόρων, δεν δικαιούνται να αντλήσουν κεφάλαια από σημαντικούς «μοχλούς» ανάπτυξης, όπως τα πανεπιστήμια και τα νοσοκομεία, ως μη-κερδοσκοπικά ιδρύματα.

Ο Οικονομολόγος του Πανεπιστημίου του Πίτσμπουργκ Κρις Μπριμ εκτιμά ότι ειδικός φόρος στις οδικές μετακινήσεις των κατοίκων των προαστείων προς τα κέντρα των πόλεων μπορεί να βοηθήσει την κατάσταση. Οπως επισημαίνει ο δρ Μπριμ, οι κάτοικοι των προαστείων που εργάζονται στα κέντρα των πόλεων, εκμεταλλεύονται δωρεάν τις αστικές υποδομές, όπως την αστυνομία και τους δρόμους. Ευκολότερα αποδεκτή μπορεί να γίνει η πρόταση του δημάρχου της Νέας Υόρκης Μάικλ Μπλούμπεργκ, που σχεδιάζει την επιβολή ειδικού τέλους 5 σεντς στις πλαστικές σακούλες. Το Σιάτλ ψήφισε και επιβάλει ήδη τέλος αποκομιδής απορριμάτων. Το Σικάγο εξασφάλισε 3,5 δισ. δολάρια από το 2005, ενοικιάζοντας κτίρια στάθμευσης αυτοκινήτων σε ιδιώτες.

Το Πίτσμπουργκ είναι αυτό που προσφέρει ακτίνα αισιοδοξίας στην έκθεση του ινστιτούτου Pew. Η πόλη και τα προάστειά της, γνωστή κάποτε ως επίκεντρο της χαλυβουργίας στη Βόρεια Αμερική, έχασε 120.000 θέσεις εργασίας στο βιομηχανικό τομέα μέσα στη δεκαετία του 1980. Η ενίσχυση εναλλακτικών τομέων της οικονομίας απέδωσε, όμως, καρπούς και το Πίτσμπουργκ σήμερα μπορεί να επαίρεται για την κερδοφορία των πανεπιστημίων και του τομέα υγείας. Την ίδια ώρα, η προσεκτική αναμόρφωση της παραλίμνιας ζώνης έδωσε στην πόλη νέα τουριστική πνοή και μεγάλα χρηματικά κέρδη.

www.kathimerini.gr με στοιχεία από The Economist

No comments: