Monday, 8 June 2009

Φωσφορίζοντες πίθηκοι στην υπηρεσία της ιατρικής έρευνας

Ιάπωνες γενετιστές δημιούργησαν γενετικά τροποποιημένους πιθήκους φορείς ανθρώπινων ασθενειών
Υστερα από πέντε χρόνια εντατικών προσπαθειών, ομάδα Ιαπώνων επιστημόνων κατάφερε να δημιουργήσει στο εργαστήριο την πρώτη γενιά διαγονιδιακών πρωτευόντων που έχουν στο γονιδίωμά τους ένα πλήρως ενσωματωμένο ξένο γονίδιο.

Το γονίδιο αυτό δεν είναι τίποτε άλλο παρά ένας δείκτης, που απλώς επιβεβαιώνει ότι το πείραμα έχει πετύχει και ότι οι απόγονοι αυτών των γενετικά τροποποιημένων πρωτευόντων διαθέτουν όντως το συγκεκριμένο γονίδιο. Χάρη στην παρουσία αυτού του γονιδίου, ορισμένα τμήματα του διαγονιδιακού οργανισμού αποκτούν την εντυπωσιακή ιδιότητα να φωσφορίζουν όταν τα φωτίσουμε με υπεριώδη ακτινοβολία. Οπως αναφέρεται στο σχετικό άρθρο που δημοσιεύτηκε στο περιοδικό «Nature», το επιστημονικό αυτό επίτευγμα «εγκαινιάζει μια νέα εποχή στη χρήση των πρωτευόντων ως ιδανικών πειραματόζωων στην έρευνα για τις ανθρώπινες γενετικές ασθένειες».
Μέχρι σήμερα οι γενετιστές είχαν καταφέρει να δημιουργήσουν μόνο «φωσφορίζοντα» ποντίκια, τα οποία αξιοποιήθηκαν επαρκώς στην έρευνα για τη δημιουργία διαγονιδιακών ζώων. Σύντομα όμως έγινε αντιληπτό ότι για την έρευνα των ανθρώπινων γενετικών ασθενειών θα ήταν χρησιμότερο να αξιοποιηθεί πειραματικά ένα είδος συγγενέστερο προς τον άνθρωπο ανατομικά και λειτουργικά, όπως ο πίθηκος.

Οι Ιάπωνες ερευνητές, με επικεφαλής την Ερικα Σασάκι, του Ινστιτούτου Ζωολογικών Ερευνών στο Καβασάκι, και τον καθηγητή Χιντεϊούκι Οκάνο της Πανεπιστημιακής Ιατρικής Σχολής του Κέιο, «έφεραν στον κόσμο» πέντε γενετικά μοναδικούς εκπροσώπους από τους πυγμαίους πιθήκους Callithrix jacchus, το πιο μικρόσωμο είδος μαϊμούδων στον κόσμο. Οι διαγονιδιακοί πίθηκοι δημιουργήθηκαν εισάγοντας ένα γονίδιο μέδουσας σε 80 έμβρυα πυγμαίων πιθήκων, τα οποία εμφυτεύθηκαν σε 50 παρένθετες μητέρες. Επτά από αυτές κυοφόρησαν και τέσσερις από αυτές γέννησαν πέντε ζωντανά νεογνά.

Τα συγκεκριμένα ζωάκια θα χρησιμεύσουν ως πειραματικά μοντέλα σε κλινικές έρευνες για την μελέτη ασθενειών όπως η νόσος του Πάρκινσον, η πλαγία μυατροφική σκλήρυνση και η νόσος του Χάντιγκτον.

Η ανακάλυψη αποτελεί μια σημαντική τομή σε αυτό το πεδίο έρευνας επειδή οι Ιάπωνες ερευνητές κατάφεραν να ενσωματώσουν το ειδικό γονίδιο που κωδικοποιεί τη φωσφορίζουσα πρωτεΐνη, οπότε αυτές οι πέντε μαϊμουδίτσες παρουσιάζουν στο αναπαραγωγικό τους σύστημα τη συγκεκριμένη πρωτεΐνη, αλλά και οι απόγονοί τους είναι ικανοί να την παράγουν.

Οπως είναι φυσικό, η είδηση έχει προκαλέσει θύελλα αντιδράσεων από τους ζωόφιλους και ασφαλώς εγείρει σοβαρά βιοηθικά προβλήματα σχετικά με τη νομιμότητα του να χρησιμοποιούνται πρωτεύοντα θηλαστικά ως πειραματόζωα για την έρευνα ανθρώπινων γενετικών ασθενειών. Οσο για την υπεύθυνη των ερευνών Ε. Σασάκι, προβάλλει το πραγματιστικό και μάλλον εκβιαστικό επιχείρημα ότι το όλο ζήτημα πρέπει να κριθεί στη βάση της λογικής «κέρδους-ζημίας» για τους ανθρώπους! *

Από τον ΣΠΥΡΟ ΜΑΝΟΥΣΕΛΗ /enet

No comments: