Wednesday, 10 June 2009

Το 2018 σε λειτουργία ο Διεθνής Θερμοπυρηνικός Αντιδραστήρας

Ο φιλόδοξος Διεθνής Θερμοπυρηνικός Πειραματικός Αντιδραστήρας (ITER), που θα κατασκευαστεί στη νότια Γαλλία, κοντά στη Μασσαλία, θα αρχίσει να λειτουργεί το 2018, σύμφωνα με τον αρχικό προγραμματισμό, αλλά τα πειράματά του θα ξεκινήσουν ενώ ο αντιδραστήρας δεν θα έχει ολοκληρωθεί ακόμα, αλλά το μηχάνημα θα βρίσκεται σε μια λιγότερο πλήρη φάση από ό,τι είχε αρχικά σχεδιαστεί, σύμφωνα με το Γαλλικό Πρακτορείο.

Ο αντιδραστήρας είναι ένα πανάκριβο έργο, ύψους πολλών δισεκατομμυρίων ευρώ, που θα έχει ως στόχο να αποδείξει οριστικά αν η πυρηνική σύντηξη, η ενέργεια που παράγεται από τον ήλιο, μπορεί πρακτικά να αναπαραχθεί στη Γη. Η σύντηξη μέχρι τώρα έχει καταστεί εφικτή για μικρό διάστημα και σε λίγα εργαστήρια με μεγάλο κόστος, ενώ παραμένει ερωτηματικό αν μπορεί να γίνει το ίδιο σε εργοστασιακή κλίμακα, ώστε να αποτελέσει μια πολύτιμη πηγή ενέργειας.

Το σχέδιο ξεκίνησε να υλοποιείται το 2006, μετά από πολλά χρόνια συζητήσεων, με τη συμμετοχή επτά εταίρων (ΕΕ, ΗΠΑ, Κίνα, Ινδία, Ν.Κορέα, Ιαπωνία, Ρωσία), ενώ το Καζακστάν προορίζεται να γίνει το όγδοο μέλος.

Η πυρηνική σύντηξη «εξαναγκάζει» τους πυρήνες των ελαφρών ατομικών στοιχείων να συμπυκνωθούν σε ένα υπέρ-θερμο πλάσμα, από όπου παράγονται βαρύτερα στοιχεία και παράλληλα απελευθερώνεται ενέργεια. Οι υποστηρικτές της σύντηξης επιμένουν ότι η όλη διαδικασία, που αποτελεί την κινητήρια δύναμη των άστρων (και του ήλιου μας), θα είναι ασφαλής και θα αφήνει ελάχιστα κατάλοιπα. Αντίθετα, η πυρηνική σχάση, που διασπά τους πυρήνες των ατόμων για να απελευθερώσει ενέργεια, πάσχει από ένα σοβαρό μειονέκτημα, την παραγωγή μεγάλων ποσοτήτων επικίνδυνων ραδιενεργών αποβλήτων.

Σύμφωνα με την Κατρίν Σεζαρσκί της Γαλλικής Επιτροπής Ατομικής Ενέργειας, σύμφωνα με τις αλλαγές στο σχεδιασμό του ITER που προωθούνται προς έγκριση από τους συμμετέχοντες εταίρους, θα επιδιωχθεί η δημιουργία του πρώτου πλάσματος μέσα στον αντιδραστήρα να γίνει ενώ ακόμα ο ITER δεν είναι πλήρης, έτσι ώστε, αν υπάρξει κάποιο πρόβλημα, να εντοπιστεί έγκαιρα και προτού το μηχάνημα έχει πάρει την ολοκληρωμένη μορφή του.

Η έναρξη του πειράματος με τον αντιδραστήρα μισο-τελειωμένο θα γίνει με την αρχική χρήση υδρογόνου. Τα σημαντικά πειράματα σύντηξης με την χρήση τρίτιου και δευτέριου δεν θα ξεκινήσουν πριν το 2026, δηλαδή πέντε χρόνια αργότερα από τον αρχικό προγραμματισμό. Οι αλλαγές αυτές θα υποβληθούν προς έγκριση στο συμβούλιο του ITER που θα συνεδριάσει στην Ιαπωνία στις 17 και 18 Ιουνίου. Το συμβούλιο θα ξανασυνεδριάσει το Νοέμβριο για να κάνει μια νέα εκτίμηση του κόστους του όλου έργου.

Πριν τέσσερα χρόνια, ο ITER κοστολογήθηκε στα 10 δισ. ευρώ περίπου, με την ΕΕ να καταβάλει το μερίδιο του λέοντος (συμμετοχή 45%). Όμως πρόσφατα το επιστημονικό περιοδικό “Nature” εκτίμησε ότι η κατασκευή του αντιδραστήρα θα έχει πιθανότατα διπλάσιο κόστος. Αν ο ITER αποδειχτεί επιτυχής, το επόμενο βήμα θα είναι η κατασκευή ενός ανάλογου θερμοπυρηνικού αντιδραστήρα για εμπορικούς πλέον σκοπούς, ένας στόχος που, σε κάθε περίπτωση, απέχει αρκετές δεκαετίες από σήμερα.

ENET

No comments: