Tuesday, 28 April 2009

Η Τουρκία, ο Ομπάμα, εμείς και οι άλλοι

Του ΘΑΝΟΥ ΚΑΚΟΥΡΙΩΤΗ*
Οι πρόσφατες διασκέψεις κορυφής (ΝΑΤΟ, Ε.Ε., G20) κατέδειξαν μια εικόνα απέραντης μοναξιάς της Ελλάδας.
Ολες οι χώρες αναφέρονται πλέον στη «Μακεδονία» και μόνον εμείς την αποκαλούμε Σκόπια ή FYROM. Ο Μπαράκ Ομπάμα εξέφρασε την ευχή να γίνει δεκτή στο ΝΑΤΟ μετά τις Αλβανία, Κροατία και η «Μακεδονία». Ο ξένος Τύπος, χωρίς μνήμη και ευαισθησία προς την ιστορική α-λήθεια, μιλάει ειρωνικά για «bizarre» διένεξη μεταξύ Ελλήνων και «Μακεδόνων», ενώ οι Σκοπιανοί, που ετοιμάζονται για συμβιβασμό -ακόμα και αν αυτός γίνει- θα συνεχίσουν να αποκαλούν τη χώρα τους «Μακεδονία», όπως άλλωστε και η πλειονότητα των άλλων χωρών, αφού έτσι συνήθισαν, μετά την απώλεια πολύτιμου χρόνου και την ελληνική απόρριψη (μετά βδελυγμίας) της συγκριτικά καλύτερης λύσης που πρότεινε ο τότε Πορτογάλος ΥΠΕΞ Πινέιρο. Σε μια έξαρση εθνικισμού, με τα διεθνώς διασύροντα τη χώρα «πατριωτικά» συλλαλητήρια, απορρίψαμε κάθε ονομασία εμπεριέχουσα τη λέξη «Μακεδονία».


Υπάρχουν, όμως, και χειρότερα, όπως η κουτοπονηριά του τουρκικού στρατιωτικού κατεστημένου, που, προτού καν αναχωρήσει ο επισκέπτης Αμερικανός πρόεδρος, άρχισε την προκλητική και δαπανηρότατη για μας, σε καιρούς χαλεπούς, ρουτίνα εναέριων παραβιάσεων, ως διαρκή υπόμνηση τουρκικής αμφισβήτησης του status quo στο Αιγαίο. Οσο για την επίσκεψη Ομπάμα στην Τουρκία, κάποιοι αγανάκτησαν, γιατί εμείς αγνοηθήκαμε στην προεδρική βίζιτα και έκαναν το παν για μία συνάντηση -τρόπος του λέγειν- Αμερικανού προέδρου και Ελληνα πρωθυπουργού, προς αποκατάσταση του πληγωμένου γοήτρου μας. Ομως οι επισκέψεις αρχηγών κρατών δεν γίνονται χάριν αβροφροσύνης, αλλά λόγω υπαρκτών αμοιβαίων συμφερόντων. Τι να περίμενε από μας ο Ομπάμα; Μήπως θα ερχόταν ως «δεδηλωμένος fan» της κ. Ντόρας, εκλιπαρώντας ένα αυτόγραφο; «Προσπαθώ», είπε ο Αμερικανός πρόεδρος στην τουρκική Εθνοσυνέλευση, «να κάνω μια δήλωση για τη σπουδαιότητα της Τουρκίας, όχι μόνον για τις ΗΠΑ, αλλά και για τον κόσμο». Κατανοούμε γιατί «προσπαθεί»· η Ευρώπη δεν τον ενδιαφέρει πλέον σοβαρά (του πρόσφερε πενιχρότατη βοήθεια στον αφγανικό πόλεμο). Η πολιτική των ΗΠΑ τώρα εστιάζεται στη Μέση Ανατολή και τη Ν. Ασία. Το ΝΑΤΟ αναλαμβάνει ουσιαστικά τον ρόλο των ξεχασμένων συμφώνων SEATO και CENTO, ενώ η τουρκική επιρροή στην περιοχή αναβαθμίστηκε χάρη στη διπλωματική δραστηριότητα του πρωθυπουργού Ερντογάν.

Εμφοβη η Ελλάδα, αδυνατώντας να εννοιοθετήσει επακριβώς τη νέα τάξη πραγμάτων, παρακολουθεί αμήχανη την ανάδυση της «νέας Τουρκίας του Ομπάμα» ως χώρας με υπεραυξημένο διεθνώς γόητρο: α) Λόγω της «εκτίμησης» προς αυτήν του Αμερικανού προέδρου, που «λησμόνησε» ευαίσθητα θέματα, όπως η γενοκτονία των Αρμενίων. β) Ως χώρα ανήκουσα στους ισχυρούς G20 και γ) ως εκλεγμένο μέλος του Συμβουλίου Ασφαλείας για το 2010. Η Τουρκία δεν εξοργίζεται με τις έντονες αντιδράσεις του γαλλογερμανικού άξονα στις υποδείξεις Ομπάμα για άμεση ένταξή της στην Ε.Ε.· προσποιείται ότι επιδεικνύει μειωμένο ενδιαφέρον για την ευρωπαϊκή της προοπτική και, επί του παρόντος, ζει στον απόηχο της τιμητικής επίσκεψης Ομπάμα, με συνακόλουθη εθνική ψυχική ανάταση πολιτών και πολιτικών, που συμμερίζεται σύσσωμο το (μετριοπαθές) Ισλάμ. Ισως αντιδρώντας δήθεν στη δυσανεξία που προκαλεί στην πλειονότητα των Ευρωπαίων, γυρίσει επιδεικτικά τάχα την πλάτη, αφού τώρα αναδεικνύεται μεγάλη περιφερειακή δύναμη με σπουδαίο γεωπολιτικό ρόλο. Αλλά ο Ζμπίγκνιου Μπρεζίνσκι προειδοποίησε: «Αν η Τουρκία νιώσει παρίας της Ευρώπης, θα γίνει πιο ισλαμική και λιγότερο συνεργάσιμη με τη Δύση». Ο Ομπάμα, όμως, τη θέλει ισόκυρο μέλος στην Ε.Ε., ώστε να συμβάλει τα μέγιστα, ως μεγάλη διαμεσολαβητική ευρασιατική δύναμη ευρείας αποδοχής, στην επίτευξη σπουδαίων μεσανατολικών και ασιατικών στόχων του. Το κατά Λένιν «ιμπεριαλιστικό μοίρασμα του κόσμου», ουδόλως αποτελεί ξένο σώμα στην πολιτική Ομπάμα, ως «smart» πλανητάρχη, γι' αυτό και μια αναθέρμανση και σύσφιγξη των επί οκταετίαν ταλαιπωρηθεισών σχέσεων Τουρκίας - ΗΠΑ είναι επιβεβλημένη και αμοιβαία επιθυμητή.

* Ομότ. καθηγητής ΑΠΘ.
ENET

No comments: