Monday, 9 March 2009

ΤΟΥΡΚΙΑ, (ΕΠΙ)ΣΤΡΟΦΗ ΣΤΟ ΜΟΥΣΟΥΛΜΑΝΙΚΟ ΤΡΟΠΟ ΖΩΗΣ

«Τυφλό» πολιτικό ισλάμ
ΟΙ ΠΑΡΕΝΕΡΓΕΙΕΣ ΤΗΣ ΠΑΛΙΝΔΡΟΜΗΣΗΣ ΣΤΗΝ ΠΟΛΙΤΙΚΗ
Κωνσταντινούπολη: ανταπόκριση του Άρη Αμπατζή
Φανταστείτε οι 356 ημέρες του έτους να είναι Πάσχα ή Δεκαπενταύγουστος, δηλαδή να μη βρίσκετε ταξί στους δρόμους, να είναι κλειστά τα περίπτερα, να ψάχνετε απεγνωσμένα γιατρό για τον πονόδοντο και να τσικνίζεστε από το πρωί ως το βράδυ.
Όχι, δεν εννοώ να επικρατήσει με συνταγματική κατοχύρωση το δικαίωμα στο άραγμα, λίγο περισσότερο από το καθεστώς που ισχύει ήδη στη χώρα μας. Εννοώ την τακτοποίηση της κοινωνικής ζωής με βάση τις θρησκευτικές αξίες. Πάρτε τώρα αυτό το μοντέλο και προσαρμόστε το στην Τουρκία, όπου η θρησκεία είναι αυτή του Ισλάμ. Πρόκειται για θρησκεία, πολύ πιο κανονιστική και παρεμβατική στην κοινωνική και καθημερινή ζωή. Αν μη τι άλλο, αυτό πρεσβεύει ο χώρος που στηρίζεται στη σύνθεση των όρων, θρησκεία-κοινωνία-πολιτική. Και δεν αναφέρομαι στα ισλαμικά καθεστώτα στη Μέση Ανατολή. Αναφέρομαι στο χώρο του πολιτικού Ισλάμ στην Τουρκία, αυτούς δηλαδή που συνηθίσαμε να αποκαλούμε ισλαμιστές. Ιδού μερικά παραδείγματα σχετικά με την άκρως σημαντική ουσία της αντιπαράθεσης μεταξύ ισλαμιστών και μη.

Κατά την περίοδο του Ραμαζανιού που μόλις ολοκληρώθηκε, υπάρχει η απογευματινή ώρα κατά την οποία σταματάει η νηστεία, η οποία έχει ξεκινήσει από τις πρώτες πρωινές ώρες. Δηλαδή ο μουσουλμάνος που νηστεύει, δεν τρώει, δεν πίνει, δεν καπνίζει κατά τη διάρκεια των περίπου 15 ωρών. Περίπου επί μία ώρα πριν και μετά από τον ημερήσιο τερματισμό της νηστείας, δυσκολεύεσαι σχετικά να βρεις ταξί. Αν μάλιστα έχεις να κάνεις με μέσα μεταφοράς που σχετίζονται με οργανισμούς και θεσμούς, όπως ο δήμος, ο οποίος ελέγχεται από το φιλοϊσλαμικό κυβερνόν Κόμμα Δικαιοσύνης και Ανάπτυξης, τα πράγματα είναι χειρότερα. Εδώ και λίγο καιρό κυκλοφορούν στην Κωνσταντινούπολη θαλάσσια ταξί που ανήκουν στο δήμο. Την ώρα που σταματάει η νηστεία, δεν υπάρχει περίπτωση να βρεις θαλάσσιο ταξί.
Πάλι την περίοδο του Ραμαζανιού, μπορεί να πέσεις σε νοσοκομειακό γιατρό -ανεξαρτήτου φύλου- και να φύγεις άπρακτος από το νοσοκομείο, επειδή κατά το ραμαζάνι η νηστεία χαλάει, όχι μόνο με το φαγητό ή το τσιγάρο, δηλαδή από το στόμα, αλλά κι από το μάτι. Δε μπορείς δηλαδή, αν είσαι γιατρός και θρήσκος, να δεις απόκρυφα ή γυμνά μέρη σώματος μιας γυναίκας ή ενός άντρα.
Πριν από περίπου ένα χρόνο, νεαρός στο Ικόνιο που παρουσίαζε συμπτώματα κρυψορχίας, είχε χάσει τελικά έναν από τους δύο όρχεις του, επειδή σε τρεις συνεχείς προσπάθειές του για τομογραφία, κατόπιν παραπεμπτικού μάλιστα του νοσοκομειακού γιατρού, οι εκεί ειδικές -μαντηλοφορούσες- είχαν αρνηθεί να κάνουν την τομογραφία στα γεννητικά όργανα.
Αυτό σημαίνει, δηλαδή, ότι ένας ή μία δικηγόρος που λειτουργεί με τις ίδιες αξίες, ενδέχεται να δώσει βάση στις θρησκευτικές του αξίες και όχι σε αυτές του δικαίου. Η τυφλή προσκόλληση στις συγκεκριμένες θρησκευτικές αξίες προβλέπει πολύ σαφή και έντονο διαχωρισμό μεταξύ της μουσουλμανικής ούμας και των μη μουσουλμάνων.
Από αυτό το σημείο προκύπτει και το αληθινά συγκρουσιακό στοιχείο στη σημερινή κοινωνία της Τουρκίας. Ο χώρος του πολιτικού Ισλάμ, αλλά και η κοινωνική του βάση, επεκτείνει το διαχωρισμό «εμείς και εκείνοι» και στους Τούρκους που δεν είναι «αληθινοί» πιστοί, όπως αντιλαμβάνονται οι ίδιοι τον όρο πίστη.
Έτσι, είναι πολύ έντονη η φιλολογία «εμείς και εκείνοι» στο κυβερνόν Κόμμα Δικαιοσύνης και Ανάπτυξης. Τις παραμονές της ανακοίνωσης της υποψηφιότητας που θα στήριζε το κυβερνόν κόμμα για την προεδρία της δημοκρατίας το 2007, ο πρώην Πρόεδρος της βουλής και υψηλά ιστάμενο όνομα του κόμματος, Μπουλέντ Αρίντς, είχε δηλώσει, «ο υποψήφιός μας θα είναι θρήσκος». Τι πάει να πει θρήσκος, δηλαδή εμείς τι είμαστε, ήταν η αντίδραση του πολιτικού και κοινωνικού χώρου που δεν πρόσκειται στο κυβερνόν κόμμα.
Αναπόφευκτα, λοιπόν, ή μάλλον συνειδητά, τα ζητήματα που επιλέγει να αντιπαρατεθεί το κυβερνόν κόμμα με τους υπόλοιπους, είναι ζητήματα που σχετίζονται με τον έναν ή άλλο τρόπο με τη θρησκεία. Η υπόθεση της μαντήλας έχει αναχθεί σε μείζονα υπόθεση ελευθεριών. Η κατανάλωση και η πώληση οινοπνεύματος είναι αυτό που καταπολεμούν με όποιο μέσο διαθέτουν οι δήμοι που πρόσκεινται στον κυβερνητικό χώρο. Και ο κατάλογος μεγαλώνει.
Μπορεί δηλαδή να γίνει ένας απολογισμός των τελευταίων 30 ετών και μία σύγκριση με ό,τι επικρατούσε στην κοινωνία κατά τη δεκαετία του ‘70. Είναι βέβαιο ότι η συντηρητικότητα ήταν ανέκαθεν σημείο αναφοράς στην Τουρκία, εξαιτίας της θρησκείας, αλλά και της κοινωνικής δομής. Μην ξεχνάμε ότι ένα μέρος της τουρκικής κοινωνίας στην Ανατολία -στην Ανατολική και τη Νοτιοανατολική Τουρκία- εξακολουθεί να ζει υπό προκαπιταλιστικής μορφής καθεστώς, με το σύστημα των φυλών και των φυλάρχων.
Αυτό δεν αμφισβητείται. Αλλά ο απολογισμός των τελευταίων τριάντα ετών και ιδιαίτερα των τελευταίων δέκα, δείχνει ότι ένα σημαντικό τμήμα των αξιών με τις οποίες λειτουργούν τα άτομα, οι ομάδες και η κοινωνία, είναι πλέον θρησκευτικές. Γεγονός που κλιμακώνεται με την παρουσία κόμματος του πολιτικού Ισλάμ στην εξουσία.
Με άλλα λόγια, το θέμα δεν είναι μικροπολιτικό. Δεν είναι καν άμεσα πολιτικό. Είναι κοινωνικό και για το λόγο αυτό η πολιτική συζήτηση περί έλλειψης εναλλακτικής προς το φιλοϊσλαμικό κυβερνόν κόμμα, πολιτικής μορφής, δεν έχει και μεγάλη σημασία. Η συζήτηση δηλαδή δεν είναι αν θα γίνει πραξικόπημα ή αν θα βρεθεί ηγέτης ή κόμμα που θα καταφέρει να απομακρύνει διά της λαϊκής ψήφου τον Ερντογάν από την εξουσία. Είναι το ποια μπορεί να είναι σήμερα και στο μέλλον η πολιτική συμπεριφορά μιας κοινωνίας που αγκαλιάζει ή προσεγγίζει όλο και περισσότερο την καθοριζόμενη ή επηρεαζόμενη από τις θρησκευτικές αξίες κοινωνική ζωή.
Απο "ΔΟΣ & διπλωματια"

No comments: