Tuesday, 3 March 2009

Κύπρος και Ελλάδα ν’ αποκτήσουν επιθετική νοοτροπία

Του Δημήτρη Ρομποτή*

E:Μια μικρή αναδρομή της κυβέρνησης Μπους σε σχέση με τα εθνικά μας θέματα. Πόσο αρνητική ήταν για την Ελλάδα και την Κύπρο;
Η κυβέρνηση Μπους μπορεί να ήταν καταστροφική για τις ΗΠΑ, δεν θα έλεγα όμως ότι ήταν ιδιαίτερα επιβλαβής για την Κύπρο και την Ελλάδα, με εξαίρεση την αναγνώριση των Σκοπίων ως «Μακεδονία». Ακόμη και η διάθεση για «τιμωρία» της Κύπρου επειδή οι ελεύθεροι πολίτες της είπαν όχι στο Σχέδιο Ανάν, κινήθηκε σε «επιεική» πλαίσια. Επί Κλίντον, για παράδειγμα, είχαμε αφαίρεση ελληνικού εδάφους (Ίμια) και εξευτελισμό της Κύπρου (περίπτωση S-300) για να θυμηθώ μόνο δύο περιπτώσεις. Η πολιτική Μπους ενέπιπτε πλήρως στη φόρμουλα «οι δυνατοί με τους δυνατούς». Μεγαλύτερο θύμα αυτής της πολιτικής είναι η Παλαιστίνη, καθώς ο Μπους και το επιτελείο του άφησαν εντελώς ελεύθερο το Ισραήλ να δημιουργήσει νέα τετελεσμένα. Στην περίπτωση της Κύπρου και της Ελλάδος ακολουθήθηκε ως έναν βαθμό η ίδια τακτική, υπό την έννοια ότι δεν εξασκήθηκε καμία ουσιαστική πίεση στην Τουρκία να κάνει υποχωρήσεις, κι αυτό παρά το γεγονός ότι η Άγκυρα είπε όχι στη διέλευση των αμερικανικών στρατευμάτων για δεύτερο μέτωπο εναντίον του Ιράκ. Ο δυνατός πάντοτε σέβεται τον δυνατό, ακόμη κι όταν δεν του κάνει τα χατίρια.

E:Τι μπορεί να αλλάξει με το νέο πρόεδρο; Η αισιοδοξία είναι δικαιολογημένη ή για ευρεία κατανάλωση;


Αυτή η στάση των ΗΠΑ δεν πρόκειται να αλλάξει ούτε με τον Πρόεδρο Ομπάμα. Μια ηγετική χώρα, πόσω μάλλον η μοναδική υπερδύναμη, δεν μπορεί να ευνοήσει κάποιον που εμφανίζεται αδύναμος και συνέχεια παραπονείται ότι ένας άλλος τον έδειρε ή του πήρε κάτι και δεν του το δίνει πίσω. Αν κάτι, λοιπόν, χρειάζεται να κάνουν Ελλάδα και Κύπρος άμεσα, είναι να αλλάξουν τη συμπεριφορά τους, να αποκτήσουν μια πιο επιθετική νοοτροπία που θα αντανακλά μεγαλύτερη αυτοπεποίθηση. Αν και μπορεί να ακουστεί σουρεαλιστικό, δεν θα έβλαπτε αν η Κύπρος έστελνε ένα σώμα άριστα εκπαιδευμένων καταδρομών στο Αφγανιστάν. Στον πολιτικό τομέα, θα έπρεπε η Κυπριακή Δημοκρατία να επιδιώξει ενεργά να γίνει μέλος στην Ισλαμική Ένωση, δεδομένου ότι έχει γηγενή μουσουλμανικό πληθυσμό που τελεί μεν υπό κατοχή, θα είναι όμως μέρος μια ομοσπονδίας εφόσον προκύψει λύση. Ακόμη κι αν δεν καταφέρει να γίνει πλήρες μέλος, η Κύπρος μπορεί να γίνει δεκτή ως παρατηρητής και γενικά να κόψει τη φόρα της Τουρκίας και των κατεχομένων εκεί που θεωρούν ότι παίζουν κατ' αποκλειστικότητα. Να προχωρήσει επίσης με τις έρευνες για τα πετρελαϊκά κοιτάσματα, αναθέτοντας σε ρωσικές και αμερικανικές εταιρείες τη σχετική εργολαβία. Στο διπλωματικό τομέα ας ρίξει στο τραπέζι -για «να διευκολύνει» και την Τουρκία- την πιθανότητα, σε περίπτωση τελικής λύσης, η Άγκυρα να λάβει ως δικό της έδαφος μία από τις αγγλικές βάσεις. Αυτά βέβαια χρειάζονται προσεκτικούς χειρισμούς και μελέτη για τη μεγιστοποίηση των αποτελεσμάτων. Θα ήταν πάντως μεγάλη επιτυχία αν η Κύπρος κατάφερνε να φέρει σε αντίθεση συμφερόντων Τουρκία και Αγγλία. Θα είναι πραγματικός εφιάλτης για το Λονδίνο, αφού θα επαναληφθεί από την ανάποδη η δική τους πολιτική της δεκαετίας του ’50, όταν έβαλαν την Άγκυρα στο παιχνίδι. Όταν στα μέσα του ’90 είχα συστήσει από τις σελίδες της Πρωινής να χρησιμοποιηθεί και για την Κύπρο το «Cuban Liberation Act» του Προέδρου Κλίντον, οι περισσότεροι μου έλεγαν ότι κάτι τέτοιο δεν μπορούσε να γίνει. Λίγα χρόνια μετά έγινε στόχος της πολιτικής του κυπριακού λόμπι. Χρειάζεται να βλέπουμε τα πράγματα, εδώ τουλάχιστον, σε αμερικανικά πλαίσια και σε βάθος χρόνου. Αν, όπως πιστεύω, ο Ομπάμα δεν ασχοληθεί με το Κυπριακό νωρίς και με βάση το γεγονός ότι η κατάσταση στο εσωτερικό της Τουρκίας επιδεινώνεται, νομίζω ότι προσφέρεται μια πρώτης τάξεως ευκαιρία στην Κύπρο για ανασύνταξη δυνάμεων, επανακαθορισμό στόχων και επιτελική εργασία που μπορεί να φέρει τους πάντες προ εκπλήξεων.

E:Στην πολιτική πρέπει κανείς να παίρνει ρίσκα. Έχει τη δυνατότητα η ελληνοκυπριακή πλευρά να αλλάξει στάση και να γίνει πιο αποφασιστική;


Η Κύπρος, όμως, είναι μια μικρή χώρα και έχει στο ίδιο της το έδαφος πάνω από 30.000 Τούρκους στρατιώτες να της υπενθυμίζουν πόσο κοντά είναι η απειλή για την ίδια την υπόστασή της. Νομίζω ότι η Κύπρος αλλά και η Ελλάδα θα πρέπει να ξεπεράσουν αυτό το σύνδρομο φοβίας απέναντι στην Τουρκία. Σε καμία περίπτωση δεν μπορεί να υποτιμάται η τουρκική απειλή, δεν μπορεί όμως να υπάρξει πραγματική δυνατότητα πολιτικής με τη θηλιά στο λαιμό. Η Τουρκία αντιμετωπίζει εσωτερικά προβλήματα που απειλούν τη συνοχή της σαν κράτος. Αυτό βέβαια την κάνει πιο επικίνδυνη γιατί η πιθανότητα να εκτονώσει την κρίση, εξάγοντάς την με κάποιου είδους πολεμική ενέργεια στο Αιγαίο ή την Κύπρο, γίνεται μεγαλύτερη. Η φοβική, όμως, στάση των δύο ελληνικών κρατών, μόνο αποτρεπτικά δεν λειτουργεί. Απεναντίας, η αίσθηση της σιγουριάς είναι αυτή που μπορεί να φρενάρει το βαθύ κράτος της Άγκυρας. Οι δύο χώρες είναι μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης, η Ελλάδα και μέλος του ΝΑΤΟ. Πολιτικά για την Τουρκία μια ένοπλη επέμβαση θα ήταν καταστροφική. Και στρατιωτικά, όμως, η πρόκληση για τις τουρκικές ένοπλες δυνάμεις είναι μεγάλη, το αποτέλεσμα δεν μπορεί σε καμία περίπτωση να θεωρείται δεδομένο. Στην πολιτική πρέπει κανείς να παίρνει ρίσκα αν θέλει να πετύχει κάτι. Η αποφυγή σκληρών αποφάσεων οδηγεί σε ακινησία που αυτομάτως μεταφράζεται σε υποχώρηση. Έτσι που πάμε η Τουρκία θα πάρει ό,τι θέλει, απλά ζητώντας το.

E:Ουσιαστικός ο ρόλος της ομογένειας στο Κυπριακό. Όλα αυτά τα χρόνια, η ομογένεια, τι ρόλο έχει παίξει στο Κυπριακό;


Ο ρόλος της ομογένειας στο Κυπριακό ήταν και παραμένει ουσιαστικός. Οι ιστορικοί του μέλλοντος θα έχουν τεράστιο υλικό να αξιολογήσουν. Χωρίς τους ομογενείς τα πράγματα θα ήταν κατά πολύ δυσμενέστερα, ίσως το πρόβλημα να είχε λυθεί κιόλας με το είδος της λύσης που επικαλείτο ο μακαρίτης ο Ετζεβίτ. Από την άλλη όμως, κι αυτό βέβαια είναι τελείως υποθετικό, χωρίς την ομογένεια ίσως Ελλάδα και Κύπρος να είχαν πιο πριν καταλήξει σε πιο ρεαλιστικές πολιτικές και πιο επιτελικά ολοκληρωμένες επιλογές, ξέροντας ότι στην προσπάθεια είναι μόνες τους. Υπάρχουν κάποιες προτάσεις για το άμεσο μέλλον, όσον αφορά στους Ελληνοκυπρίους που ζουν εδώ; Πώς θα μπορούσαν να αλλάξουν τις ισορροπίες και να βοηθήσουν το θέμα; Κύπριοι και Ελλαδίτες των ΗΠΑ έχουν εργαστεί και εργάζονται σκληρά για τα εθνικά θέματα, σ’ αυτό δεν χωράει αμφιβολία. Το πρόβλημα είναι ότι πολλές φορές παίζουν μόνοι τους, καθώς τα μηνύματα από κάτω είναι αντιφατικά, μη καθαρά και αναιρετικά άλλων πολιτικών. Πρώτα απ' όλα πρέπει οι δύο χώρες να ξεκαθαρίσουν τι θέλουν και εν συνεχεία να ζητήσουν το είδος της βοήθειας που απαιτείται. Στα οχτώ χρόνια της «θεοκρατίας» που επέβαλε ο Μπους στη χώρα, αν Κύπρος και ομογένεια είχαν κινηθεί πιο συστηματικά προς την κατεύθυνση ενημέρωσης των μεγάλων, αλλά και μικρότερων «Ευαγγελικών» οργανώσεων, σίγουρα η πολιτική των ΗΠΑ θα ήταν διαφορετική. Αυτοί οι άνθρωποι αποτέλεσαν και αποτελούν το συμπαγέστερο εκλογικό σώμα του Ρεπουμπλικανικού Κόμματος. Θα μπορούσαν επίσης, λόγω της υποστήριξής τους στο Ισραήλ, να αποτελέσουν και ένα είδος αντισταθμίσματος στη συμμαχία Ισραήλ - Τουρκίας . Δεν λέω ότι θα λυνόταν το Κυπριακό, σίγουρα όμως η θέση της Κύπρου θα ήταν ισχυρότερη. Διότι δεν έχουμε μόνο μια μουσουλμανική χώρα που κατέχει τμήμα μιας χριστιανικής, αλλά και τη συστηματική καταστροφή της χριστιανικής ταυτότητας των κατεχομένων. Αυτό δεν θα άφηνε ασυγκίνητους τους Ευαγγελικούς. Είναι ενθαρρυντικό ότι ο αρχιεπίσκοπος της Κύπρου έχει ξεκινήσει μια τέτοια προσπάθεια, το ίδιο και ο πρέσβης της Κύπρου στην Ουάσινγκτον με κάποια ενημερωτικά «ντι βι ντι». Χρειάζεται συνέχεια όμως. Γιατί να μην προσκληθούν από την Εκκλησία της Κύπρου οι κυριότεροι ηγέτες των Ευαγγελικών και εν συνεχεία να ξεναγηθούν μυστικά στα κατεχόμενα, να πάρουν μια ιδέα για το μέγεθος της καταστροφής; Απ' εκεί και πέρα ξέρουν αυτοί τι να κάνουν. Κάτι που πολλοί δεν γνωρίζουν, είναι ότι η αναγνώριση Μπους των Σκοπίων ως Μακεδονία ήταν υπόσχεση σε ομάδα Ευαγγελικών με την οποία είναι συνδεδεμένοι ηγέτες της σκοπιανής ηγεσίας -και ένας πρώην πρόεδρος- που έχουν σπουδάσει στις ΗΠΑ με υποτροφίες των Ευαγγελικών οργανώσεων. Αυτή η πολιτική ενημέρωσης δεν έρχεται σε καμία αντίφαση με την προσπάθεια προσεταιρισμού του μουσουλμανικού κόσμου. Δεν είναι πρωτόγνωρο ούτε αήθες στη διπλωματία να παίζει κανείς σε πολλά ταμπλό.

E:Ένα σχόλιο για το τουρκικό λόμπι στην Αμερική. Πόσο καλά λειτουργεί;

Το τουρκικό λόμπι στην Αμερική, ακριβώς επειδή δεν υπάρχει πολυπληθής και με ρίζες τουρκική παρουσία, βασίζεται στην πρόσληψη ειδικών εταιρειών που ξέρουν πολύ καλά τη δουλειά τους. Επίσης χαρακτηρίζεται -όπως και κάθε τουρκική ενέργεια- από προοπτική σε βάθος χρόνου. Το πρόγραμμα, π.χ., εντοπισμού ιδιαίτερα ευφυών φοιτητών από φτωχές κοινότητες Αφροαμερικανών και Ισπανόφωνων και η χορήγηση υποτροφίας για σπουδές διάρκειας ενός χρόνου στην Τουρκία με πλήρη κάλυψη εξόδων, θα αποφέρει πάρα πολλούς καρπούς σε 10 χρόνια από τώρα. Αν σ’ αυτά προστεθεί και η συνδρομή του εβραϊκού λόμπι, τότε τα πράγματα γίνονται πιο σκούρα. Ωστόσο, εμείς πρέπει να κοιτάζουμε τη δουλειά μας και να θυμόμαστε ότι και στην πολιτική τα πάντα ρει. Η πρόσφατη κρίση στις σχέσεις Τουρκίας - Ισραήλ προσφέρει πραγματικές ευκαιρίες για την Κύπρο να παρουσιάσει στους Εβραίους των ΗΠΑ κάποιες πραγματικότητες που οι εκπρόσωποι των οργανώσεών τους θέλουν να αγνοούν. Ελάχιστοι, για παράδειγμα, γνωρίζουν ότι κατά το πογκρόμ του ’55 -μόλις μερικά χρόνια μετά την Κρίσταλναχτ και το Ολοκαύτωμα- στην Κωνσταντινούπολη εναντίον των Ελλήνων, επλήγησαν και πολλές εβραϊκές περιουσίες με αποτέλεσμα το 65% της εβραϊκής κοινότητας να εγκαταλείψει την Πόλη άμεσα. Τα στοιχεία αυτά τα δίνουν ισραηλινές πηγές. Το πρόσφατο άρθρο «Talking Turkey» του Στίβεν Πλοτ (Steven Plaut) στο «Jewish Press», όπου εκτίθεται η τουρκική υποκρισία με αναφορά στην εισβολή και κατοχή της Κύπρου, είναι ενδεικτικό τού πώς μπορούν να αλλάξουν κάποια πράγματα. Είναι δική μας δουλειά τώρα να φροντίσουμε ότι θα υπάρξει συνέχεια.

*Δημήτρης Ρομποτής έχει σπουδάσει Πολιτικές Επιστήμες, Ισπανικά και Ρωσικά. Από το 2005 προΐσταται στην έκδοση του περιοδικού ΝΕΟ, το μοναδικό μηνιαίο στην αγγλική γλώσσα εντός της αμερικανοελληνικής κοινότητας. Από η ΣΗΜΕΡΙΝΗ Έχει εργαστεί στα κυριότερα ομογενειακά μέσα ενημέρωσης, ενώ συνεργάζεται και με την αρχαιότερη και μεγαλύτερη ισπανόφωνη εφημερίδα των ΗΠΑ el diario/LA PRENSA. Παρακολουθεί τις εξελίξεις στο Κυπριακό εδώ και πολλά χρόνια, μη διστάζοντας να εκφράσει κατά καιρούς και δημόσια τις ρηξικέλευθες θέσεις του.

Από "H ΣΗΜΕΡΙΝΗ"

No comments: